همچنين هشدار دادن در بارهء وقوع انواع بيماريهاى عفونى مثل و با ، مراقبت اماكن استقرار و مقرهاى فرماندهى و بررسى مسايل بهداشتى در اين اماكن از اقدامهاى اين اداره است .
فرمانده كل سپاه اسلام خود پيشگام خدمات طبى بود . آن حضرت پس از آگاهى از جراحت چشم قَتادَة بن نعمان در غزوهء احد ، برخاست و چشم را در جاى خودش قرار داد تا سلامتش را باز يافت . همچنين براى مداواى زخم اوس بن معاذ كه در سريهء دواطلبانهء محمد بن مسلمه براى قتل ابن اشرف مجروح شده بود ، از آب دهان مباركش استفاده نمود . چشمان بيمار على بن ابىطالب را نيز به همين شيوه مداوا كرد و وى توانست به پيكار ادامه دهد . رسول خدا ( ص ) همچنين داروى مناسب بيماران و مصدومان را تجويز مىفرمود .
اما خدمات عمومى پزشكى در سپاه اسلام به خدمات فردى ، متقابل و خدمات زنان متكى بود . هنگام مجروح شدن فرمانده كل ، ابوعبيدة بن جراح حلقهها را از گونههاى آن حضرت بيرون آورد و حضرت فاطمه ( س ) حصير را سوزانيد و خاكستر آن را در محل زخم نهاد . پس از رسيدن به مدينه ، مجروحان به مداواى خود مىپرداختند و بر زخمهايشان مرهم مىنهادند ، گرچه كار بستن زخم در اثناى پيكار نيز رايج بود .
زخميها را به جايگاه مخصوص مداواى بيماران در مدينه مىبردند . سعد بن معاذ هنگامى كه در غزوهء خندق زخمى شد ، به چادرى در مسجد برده شد و هنگامى كه محمد بن مسلمه در سريهء تأديب بنى ثعلبه و عوال زخم برداشت ، او را به مدينه بردند .
وسايل مورد استفادهء پزشكى ، ابتدايى و ساده بود ، مانند آب ، حصير ، زخم بندهايى كه زنان با خود حمل مىكردند و عمامههايى كه مردان بر سر مىنهادند - عمامهها حكم باند را داشتند - ، عسل ، پيه ، شيرهء خرما ، خرما ، شير و بول شتر ، آب نمك و غيره .
رسول خدا ( ص ) به مراقبتهاى بهداشتى اهتمام مىورزيد و سربازان متخصص را براى بررسى وضعيت بهداشتى و گزينش اماكن مناسب اعزام مىفرمود . آن حضرت مقر فرماندهى و محل استقرار را در آن مراكز بهداشتى برپا مىكرد . همچنين براى آشاميدن ، آب پاكيزه مىجست و شستن دست و زخم را با آبى كه رنگ آن تغيير كرده و بويش آشكار گرديده بود ، اجازه فرمود .
2 - 3 . خسارتها
خسارتهاى جنگى به چند عامل بستگى داشت كه بارزترينشان اينها بود :