از سخنان امام كاظم « 1 »
397 - - 1 . دانش مردمان را در چهار چيز يافتم : نخست اين كه پروردگارت را بشناسى ، دوم اين كه بدانى با تو چه كرده است ، سوم اين كه بدانى از تو چه خواسته است و چهارم اين كه بدانى چه چيز تو را از دينت بيرون مىبرد .
تفسيرحديث : اين ، مطابقسخنجدّش ، امام باقر عليه السلام و معنايش مانند آناست « 2 » .
پس دانش نخست : وجوب معرفت خداى متعال است كه لطف مىباشد .
و دوم : شناخت نعمتهايى است كه به انسان داده و از اين رو سپاس و پرستش خدا بر او واجب شده است .
و سوم : شناخت آنچه كه از او خواسته است ، واجب يا مستحبّ تا همان گونه كه از وى خواسته انجام دهد و بدين شكل پاداشى را كه در دسترس او نهاده است به دست آورد .
و چهارم : شناخت چيزى است كه او را از فرمانبردارى خدا بيرون مىبرد و با انجام يا ترك آن ، سزاوار كيفرش مىشود تا از آن بپرهيزد .
و اين حديث ، به شرح مذكور مطابق خبر پيشين است « 3 » .
هامش
( 1 ) . حضرت موسى بن جعفر عليه السلام ، يكشنبه هفتم صفر سال 128 هجرى در « ابواء » ، ميان مكه و مدينه به دنيا آمد و در 25 رجب سال 183 هجرى و در سن 55 سالگى در زندان بغداد شهيد شد و در كاظمين به خاك سپرده شد . كنيهء امام ، « ابو الحسن » و « ابو ابراهيم » و مشهور به « كاظم » بود . بسيارى از روايات ايشان در مجموعههاى حديثى و « تحف العقول » آمده است .
( 2 ) . حديث 11 از مجموعه احاديث امام باقر عليه السلام .
( 3 ) . حديث 11 از مجموعه احاديثامامباقر عليه السلام وگويىتفسير اينحديث هم از ابويعلىجعفرى باشد همانگونه كه علامه تهرانى گفته است .