از سخنان امام محمّد بن على باقر « 1 »
286 - - 1 . به آنچه اميدوار نيستى ، اميدوارتر باش از آنچه بدان اميد بستهاى كه موسى بن عمران عليه السلام در پى آوردن آتش رفت و پيامبر و رسول باز آمد .
287 - - 2 . به يكى از شيعيانش گفت : به خدا سوگند ما به كار شما نخواهيم آمد جز آنكه وارسته باشيد . و بىگمان ، ولايت ما جز با عمل به دست نيايد و آن كس در قيامت بيشترين حسرت را دارد كه از عدل بگويد و ناعادلانه رفتار كند .
288 - - 3 . ادب به دست آمدنى و اكتسابى است ، پس هر كس بر خود سخت گيرد بر آن دست يابد ولى عقل هديهاى از جانب خداى متعال است و به هركس كه بخواهد مىبخشد ، پس هركس خود را در آن به تكلّف اندازد جز نابخردى نيفزايد .
مؤلّف مىگويد : و تصديق اين گفته همان است كه بر سر بزرگمهر و ابن مقفّع آمد . آن دو حكيمان بزرگ فارس بودند و معتقد بودند كه هر دو پدر عقل و خردند تا آنكه كارهايى كردند كه خبرش در دنيا پيچيد و در روزگار باقى ماند .
همچون قتلهاى فجيع و كارهاى زشت . پس از خدا حُسنِ توفيق مىخواهيم و اينكه ما را به عقل خود وانگذارد كه گمراه مىشويم و به خودمان واننهد كه ناتوان شويم و به كسى نسپارد كه تباه مىگرديم . « 2 »
هامش
( 1 ) . امام محمّد بن على باقر عليه السلام ، در اوّل رجب سال 57 هجرى در مدينه به دنيا آمد ، 57 سال زيست و در هفتم ذى حجّهء سال 114 هجرى از دنيا رفت و در بقيع به خاك سپرده شد . لقب حضرت ، « باقر العلوم » و كنيهء مباركش ، « ابو جعفر » بود . احاديث فراوان امام در بيشتر كتب حديث به چشم مىآيد .
( 2 ) . گفتهء مؤلّف مىتواند در بارهء ابن مقفّع درست باشد كه از زنديقان است ، اما آنچه در بارهء بزرگمهر گفته شده و در كتابهاى تاريخ و تراجم به چشم مىآيد ، بيشتر گفتهها و كارهاى حكيمانهء اوست . ( م )