اين كار كارى موفقيتآميز بود ، زيرا خليفهء نو شخصيتى قوى و با عزم و اراده بود و در چنين موقعيتى كه دولت موحدى گرفتارش شده بود ، وجودش ضرورى مىنمود . خليفه السعيد ، ابو اسحاق بن ابراهيم و ابو زكريا بن عطوش را به وزارت برگزيد و ابو الحسن الرعينى و ابو عبد اللّه تلمسانى را نيز در مقام دبيرى خود ابقاء كرد .
السعيد نخستين اقدامى كه كرد دستگير كردن و به زندان فرستادن جمعى از رجال موحدين بود كه با او مخالفت مىورزيدند . همچنين سيده حبابه مادر برادر خود الرشيد ، را زندانى كرد و مبالغ گزافى از اموال او را مصادره نمود ، تا از شر دسايس او در امان ماند . آنگاه عربهاى خلط و جشم را بنواخت و زعماى آنان را به خود نزديك گردانيد . از كار مزدوران يعنى سربازان مسيحى كه در لشكر او بودند غافل نماند .
اينان را پدرش المأمون به مراكش آورده بود و در كليسايى كه در پايتخت ساخته بودند زندگى مىكردند و در لشكركشيها شركت مىجستند .
در ابتداى امر عبد اللّه بن زكريا الهزرجى در سجلماسه بر او خروج كرد . عبد اللّه از معارضان بيعت او بود . عبد اللّه بن زكريا به نام ابو زكريا الحفصى صاحب افريقيه خطبه خواند . از سوى ديگر در اطراف تلمسان حوادث ديگرى رخ داد . زعيم نيرومند بنى عبد الواد يغمراسن بن زيان كه اكنون فرمانرواى تلمسان شده بود از بيعت موحدين خارج شده بود . لازم است در اينجا شمهاى به علل اين دگرگونى پردازيم :
پس از غزوات محمد بن اسحاق ابن غانيه در مغرب اوسط و حوالى تلمسان و ويران ساختن او اين نواحى را ، قبايل زناته بر ضد موحدين خروج كردند . مقدم بر همهء اين قبايل بنى عبد الواد و بنى راشد و بنى توجين بودند . اينان به حوالى تلمسان و مغرب اوسط نفوذ كردند . شهرهاى شرقى مغرب نيز در اثر جنگهاى بنى غانيه ويران شده بود . از اينرو قبايل زناته در مغرب اوسط شهرى آباد و توانگر جز تلمسان نيافتند . پس آن را مورد حملات تاراجگرانهء خود قرار دادند . موحدين به استحكامات تلمسان توجه خاص داشتند تا آنجا كه تلمسان استوارترين شهرهاى مغرب شده بود ولى اين استحكامات نتوانست آن را از سرنوشتى كه در انتظارش بود دور نگهدارد . آل
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي ) — صفحة 398
مساهمون: عبد المحمد آيتى
ص٣٩٨