در مراكش . صحنى پهناور داشت پوشيده در باغها و بستانها . از اطراف آب به آنجا كشيده بود . پزشكان و داروخانهها داشت . بيمار فقير را چون شفا مىيافت مالى مىدادند كه با آن زندگى كند و براى خود كارى بيابد . بيمارستان همواره پر از بيماران غريب بود كه از جايهاى ديگر مىآمدند . خليفه خود در روزهاى جمعه پس از نماز به عيادت بيماران مىرفت و از حال و حاجات ايشان پرسش مىنمود . « 27 »
ديگر از بناهاى او حصن الفرج بود در بيرون شهر اشبيليه و اتمام منارهء مسجد جامع بزرگ اشبيليه . خليفه در همان وقت منارهء الكتيبه را در مراكش به گونهء منارهء مسجد جامع اشبيليه بنا كرد ، همچنين در شهر رباط نيز منارهاى به همين نسق برافراشت . گويند بناى منارهء الكتيبه را عبد المؤمن آغاز كرد و به دست نوادهاش پايان گرفت . در سال 594 اندكى پيش از مرگ خليفه بناى اين مناره به پايان رسيد . « 28 »
اما وزراى او : در آغاز فرمانروايىاش برادر خود السيد ابو عبد الله را به وزارت برگزيد ، سپس وزارت به ابو حفض عمر بن ابى زيد الهنتاتى داد و چون ابو حفص درگذشت ابو يحيى ابو بكر بن عبد الله بن ابى حفص عمر الكبير به وزارت رسيد . او همچنان بر منصب خويش بود تا در نبرد الارك كشته شد . آنگاه ابو عبد الله محمد بن ابى بكر بن شيخ ابو حفص وزارت يافت . او پسر عم ابو يحياى شهيد بود . ابو عبد الله بيش از چند روزى در آن مقام نماند . به اختيار خود وزارت را رها كرد و به زهد گراييد و به نواحى اشبيليه رفت . خليفه بار ديگرش به كار فراخواند ولى او پوزش طلبيد . پس از او ابو زيد عبد الرحمان بن موسى بن يوجّان الهنتاتى به وزارت رسيد و او تا پايان عمر خليفه بر مسند وزارت جاى داشت و پس از او تا چندى وزارت پسرش محمد الناصر را عهدهدار گرديد . « 29 »
كتّاب و دبيران او عبارت بودند از ابو الفضل جعفر بن محشره از مردم بجايه . ابن محشره شاگرد ابو القاسم القالمى و كاتب پدرش ابو يعقوب نيز بوده است . نامهها و
هامش
( 27 ) . المراكشى ، المعجب ص 162 .
( 28 ) . ابن ابى زرع روض القرطاس ص 151 .
( 29 ) . المراكشى المعجب ص 148 . الحلل الموشيه ص 121 . ابن عذارى البيان المغرب ، القسم الثالث ص 209 .