به تبحر در علوم سنت اشتهار يافت . مدتى منصب قضاى قرطبه داشت . ولى از آن كار استعفا خواست و همه به نشر علم و تدريس پرداخت . مردم بر او گرد آمدند و از او اخذ علم كردند . ابو على از بزرگترين حفاظ عصر خود بود و در حديث چند كتاب از او باقى مانده است . در سال 514 ه به شاطبه رفت و در آنجا اقامت گزيد و همواره مردم را به جهاد دعوت مىكرد . چون امير ابراهيم بن يوسف بن تاشفين براى رهانيدن دورقه و قلعهء ايوب در ثغراعلى به غزا رفت ، ابو على در زمرهء علمايى بود كه در ركاب او حركت مىكردند . عاقبت در جنگ كتنده كه پس از آن ميان مرابطين و مردم آراگون به سردارى آلفونسوى محارب در ماه ربيع الاول سال 514 ه / ژوئن 1120 م درگرفت به شهادت رسيد . « 1 » ما در جاى خود از اين جنگ ياد كردهايم .
دوم قاضى ابو بكر محمد بن عبد اللّه بن العربى المعافرى بود . او از بزرگترين فقها و حفاظ عصر مرابطى بود . به سال 468 در اشبيليه متولد شد . در حديث و ادب استادى يافت . در سال 485 يوسف بن تاشفين او را با پسرش به سفارت به نزد خليفه المستظهر و امام غزالى به مشرق فرستاد . ابو بكر در مشرق درنگ كرد و در مكه و بغداد و دمشق و قاهره درس خواند . در بغداد به مجلس درس ابو بكر شاشى ( چاچى ) و ابو حامد غزالى درآمد و در دمشق از ابو بكر طرطوشى علم آموخت . در سال 493 ه به اندلس بازگرديد . شاگردش ابن بشكوال او را الامام العالم الحافظ ، و المتجر و خاتمهء علماى اندلس آخرين ائمه و حفاظ آن ديار وصف مىكند . ابن العربى در سال 508 ه براى نخستين بار بر مسند قضاى اشبيليه جاى گرفت و مدتى در آن شغل ببود . و به حزم و تقوى و تحرى عدالت و حق معروف شد . زمانى از امر به معروف و نهى از منكر نمىآسود . اين امر سبب شد كه مورد آزار واقع شود و اموال و كتابهايش به تاراج رود . سپس از قضا دست كشيد و به تدريس و نشر علم بسنده كرد . از او مؤلفاتى برجاى مانده . از آن جمله است :
كتاب ترتيب الرحله و كتاب العواصم و القواصم و كتاب انوار الفجر در مدح رسول اكرم و كتاب قانون التأويل و كتاب التلخيص در نحو و كتاب القبس فى شرح موطأ مالك .
هامش
( 1 ) . ابن بشكوال ، الصله مخطوط ياد شده شماره 330 و نيز341 oN , dibi seugioB snoP