در المريه چشم از جهان فروبست
هم از اعلام فقهاى محدث است ، ابو العباس احمد بن عبد الرحمان بن محمد بن الصقر الانصارى الخزرجى . اصل او از سرقسطه بود و تولدش در المريه به سال 502 ه . در حديث وفقه و كلام استادى توانا بود و كاتبى بليغ و شاعرى نيكو قريحت .
ابو عبد اللّه حسون قاضى مرابطى مراكش او را به دبيرى خود برگماشت . چون از قضاوت كناره گرفت ابو العباس به جاى او قرار گرفت و در آن كار ببود تا مراكش سقوط كرد و حكومت به دست موحدين افتاد . چون موحدين به شهر درآمدند و خون مخالفان را مباح كردند ، ابو العباس مدتى پنهان شد . عاقبت نداى عفو داده شد و او در خدمت اربابان جديد يعنى موحدين درآمد . عبد المؤمن او را در زمرهء طلبهء علم درآورد و مورد عنايت خويش قرار داد . سپس به قضاى غرناطه و پس از چندى به قضاى اشبيليه فرستاد . در آنجا دوست خود ابو بكر بن طفيل را به صلات كرامند خويش يارى داد . « 1 »
چون ابو يعقوب يوسف به خلافت رسيد ، او را مسئول خزائن كتب خود ساخت و اين در نزد ايشان از مشاغل جليل بود كه جز اكابر علما را بر آن نمىگماشتند .
ابو العباس را مصنفاتى چند است ، چون شرح الشهاب و كتاب انوار الافكار فيمن دخل جزيرة الآندلس من الزهاد و الابرار . شعر نيكو مىگفت و بيشترين اشعارش در زهديات است . ابو العباس در ماه جمادى الاول سال 559 ه / 1164 م در مراكش وفات كرد . ابن طفيل دوست او ، در رثاى او قصيدهاى پرداخت و براى فرزندش به مراكش فرستاد ، به اين مطلع :
لامر ما تغيرت الدهور * و اظلمت الكواكب و البدور
و طان على العيون الليل حتى * كان النجم فيه لا يغور « 2 »
ديگر فقيه حافظ ابو محمد عبد الحق بن غالب بن عبد الرحمان بن عطية المحاربى
هامش
( 1 ) . ابن الخطيب ، الاحاطه ( القاهره 1956 ) ج 1 / ص 175 - 177 .
( 2 ) . رجوع كنيد به ابن الخطيب ، الاحاطه ج 1 / ص 189 - 193 . و ابن عبد الملك در الذيل و التكمله . در آنجا سال تولد او را 492 ه در المريه و وفاتش را در 569 ه ذكر كرده است نيز ابن الابار ، التكمله شماره 201 .