واقع در شمال آن گذشتند . سويس در آن روزها جزء اقليم بورگنى بود و ملكه « برت » به كفالت پسرش كنراد بر آن فرمان مىراند . چون عربها به دژى در جهت نيوشاتل رسيدند بازگرديد .
در سال 930 م عرب به فريگوس كه در آن ايام استوارترين مرزهاى جنوبى فرانسه بود رسيدند . همچنين مسلمانان به تولون نيز لشكر بردند . ساكنان تولون به كوهها گريختند و مسلمانان در آن نواحى به تاختوتاز پرداختند و شهر و دژها را ويران نمودند و ديرها و كليساها را آتش زدند .
مسلمانان در جنوب فرانسه جاى پاى محكم كردند . مردم آن نواحى از اين تاختوتاز به خشم آمدند و سران و سروران جنوب و در رأس همه هوگ پادشاه پرووانس برپاى خاستند تا به هر نحو كه شده اين دشمن مهاجم را چاره كنند . هوگ قبل از هر چيز تصميم گرفت دژ فراكسنتم را كه پايگاه استوار مسلمانان بود بگشايد .
مسلمانان اين دژ را مركز مواصلاتى خود به اسپانيا و افريقيه ساخته بودند و از آنجا نيروهاى خود را به درون مىفرستادند . هوگ به داماد خود امپراتور قسطنطينيه نامه نوشت و از او ناوگان يونانى آتشانداز خواست تا بتواند هجوم مسلمانان را در دريا و خشكى دفع كند . امپراتور به ندايش پاسخ داد و در سال 943 م ناوگان بيزانطى در آبهاى سن تروپه پهلوگرفت و هوگ خود در همان وقت با لشكر خود به فراكسنتم در حركت آمد . اينان به مسلمانان از دريا و خشكى به شدت هرچه تمامتر حمله كردند و كشتيهايشان را آتش زدند . هوگ پس از اين قتال به دژ رفت و مسلمانان به تپهها و كوهها پناه بردند و نزديك بود به تسلطشان در آن نواحى پايان داده شود ، ولى حادثهاى رخ داد و آن اينكه هوگ دريافت كه خصم و رقيب او برانژه اكنون به ايتاليا بازگشته است تا بر سر تختشاهى با او به منازعه پردازد . هوگ ناوگان خود به ايتاليا بازگردانيد و مجبور شد با مسلمانان پيمان دوستى بندد ، بدان شرط كه همچنان بر سر كوه آلپ و گذرگاههاى آن باقى بمانند و راه ايتاليا را بر روى دشمنش ببندند . بدينگونه بار ديگر مسلمانان دژها و سيادت خويش در جنوب پرووانس را بازيافتند .
مسلمانان كوهها و گذرگاههاى آلپ را در تصرف آوردند و از مسافرانى كه از آنجا مىگذشتند باجهاى گزاف مىگرفتند . مسلمانان توانستند گذرگاه بزرگ سنبرنار را كه ميان سويس و ايتاليا بود و ديگر گذرگاهها و مواضع كوهستانى را در تصرف
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي ) — صفحة 463
مساهمون: عبد المحمد آيتى
ص٤٦٣