و نيروگرفتند حمله به بلاد مجاور را آغاز كردند و به صورت نيرويى رعبآور درآمدند .
برخى از امرا و سروران آن ديار كه با ديگران رقابت داشتند با آنان رابطه برقرار كردند تا بر ضد رقباى خود از آنان استفاده كنند . آنان نيز دعوتشان را اجابت كردند و اراضى برخى سروران را گرفتند و خود را سروران نواحى مغلوب اعلام كردند و در جنوب پرووانس وحشت آفريدند ، به حدى كه يكى از نويسندگان معاصرشان نوشت : « يكى از آنها مىتواند هزار تن را درهم شكند و دو تن از آنها دو هزار تن را منهزم مىسازد . » « 4 »
اين نخستين گام استعمار مسلمانان در جنوب فرانسه بود . در اواخر قرن نهم مسلمانان آن ديار گام تسلط برداشتند و از سوى مغرب و شمال به طرف جبال آلپ پيشروى آغاز نهادند . مملكت آرل ناتوان شده ، روى به اضمحلال نهاده بود . بهجاى بوسون پسرش لويى آمده بود . لويى براى يارى همپيمانان خود رهسپار ايتاليا شد ، ولى در آنجا شكست خورد و خود اسير گرديد و كشورش بىدفاع ماند و انحلال و آشوب سراسر گاليا فراگرفت . مسلمانان از اين فرصت سود بردند و بيابانهاى دوفينه را پشت سر نهادند و از « مون سنى » مهمترين گذرگاههاى آلپ در فرانسه گذشتند و بر دير مشهور نوواليس واقع در وادى « سيس » در حدود پيمون مستولى شدند و راهبان به هر سو روى در گريز نهادند . اين واقعه در سال 906 م اتفاق افتاد .
مسلمانان بر روستاها و مزارع اطراف هجوم بردند و همه را تاراج كردند و جمعى را كشتند . بعضى از مسلمانان اسير شدند . آنان را به تورنو در ايتاليا بردند و در ديرى كه در آنجا بود حبس نمودند ، ولى زندانيان توانستند زنجيرهاى خود را بشكنند و در دير و شهر آتش زنند و خود را به يارانشان برسانند . رعب مسلمانان در دلها افتاد .
مسلمانان بيشتر گذرگاههاى آلپ را تصرف كردند و بر راههاى مواصلاتى ميان فرانسه و ايتاليا غلبه يافتند . سپس از دامنههاى آلپ به دشتهاى پيمون سرازير شدند و بر برخى مناطق آن حمله كردند .
در سال 908 م گروهى از دريانوردان جنگجوى مسلمان در ساحل پرووانس در نزديكى اگمرت پياده شدند و دير پالمودى را تصرف كردند . كليساها و ديرها در آن ايام مورد توجه جنگجويان بودند ، زيرا در آنجا ذخاير و اموال بسيار گرد آمده
هامش
( 4 ) .. 161 . p . dibi : duanieR