نفيسترين تحف و ذخاير مزين گردانيد . آن حوض مشهور منقش به طلا را كه قيصر قسطنطينيه به او اهدا كرده بود و ربيع اسقف آن را به قرطبه آورده بود در آنجا نصب كرد . وزير ، احمد بن حزم از شام حوض ديگرى آورد بسيار زيبا كه برگرد آن دوازده تنديس از زر سرخ مرصع به جواهر بود . اينها نمايانگر پرندگان يا حيواناتى بودند كه از دهانشان آب مىريخت « 7 » . اين اوصاف عجيب از قصر الزهراء كه بيشتر به اوصاف قصور هزار و يك شب شباهت دارد در روايات بيشتر مورخان آمده و برخى از مورخان آن را به عيان ديدهاند . همهء راويان در يك چيز متفقاند و آن اينكه در عالم اسلام همانند قصر الزهراء ، به زيبايى و شكوهمندى بنايى برنيامده است « 8 » . الناصر در الزهراء مسجد عظيمى نيز بنا كرد . بناى اين مسجد چهل و هشت روز مدت گرفت ، زيرا هر روز هزار تن بنا و كارگر و هنرمند و صنعتگر به كار مشغول بودند . اين مسجد را ستونها و طاقهاى فخيم بود و منبرى در نهايت صنعت و آراسته به زر و جواهر داشت . الحق آيتى از آيات فخامت و جمال بود « 9 » .
عبد الرحمان الناصر در الزهراء مكان پهناورى را براى زندگى حيوانات وحشى ترتيب داد و نيز فضايى گشاده محصور در شبكهها و تورها بود براى پرندگان ، همچنين كارخانهاى براى ساختن سلاح و كارخانهاى براى ساختن زيورآلات « 10 » . خلاصه آنكه عبد الرحمان الناصر مىخواست از الزهراء شهرى به حق ملوكانه بسازد .
بناى الزهراء تا پايان حيات الناصر يعنى سال 250 ه بىوقفه ادامه داشت و در عهد پسرش الحكم المستنصر نيز بر آن مىافزودند ، يعنى در عهد دو خليفه و قريب به چهل سال « 11 » . ولى همينكه بناى قصر و مسجد در سال 329 به پايان رسيد سراى خلافت به آنجا منتقل شد . بدينگونه الزهراء در كنار قرطبه نخستين مركز خلافت در اندلس شد .
در باب اين شهرك شاهانهء شهير اوصاف و ارقام حيرتآورى نقل شده كه حكايت از عظمت و فخامت آن دارد . ابن حيان مورخ اندلس مىگويد : الزهراء زمينى به مساحت نه هزار و نهصد ذراع را اشغال كرده بود . در بناهاى آن چهار هزار ستون
هامش
( 7 ) . المقرى ، نفح الطيب ، ج 1 / ص 266 . ابن الخطيب ، اعمال الاعلام ، ص 38 .
( 8 ) . المقرى ، نفح الطيب ، ج 1 / ص 265 و 274 .
( 9 ) . المقرى ، نفح الطيب ، ج 1 / ص 264 .
( 10 ) . ابن خلدون ، العبر ، ج 4 / ص 144 .
( 11 ) . المقرى ، نفح الطيب ، ج 1 / ص 264 .