غزال پس از سفر بيست ماههء خود به اندلس بازگرديد . بازگشت او از راه شنت ياقب بود . ابن دحيه گويد كه او از سوى پادشاه نورمان نامهاى براى پادشاه جليقيه و ليون آورده بود . ظاهرا اين نامه توصيه و جوازى بود كه سفير مسلمان و يارانش بتوانند از مملكت مسيحى شمال بگذرند و به اندلس روند . غزال مملكت ليون را طى كرد و به طليطله رسيد و از آنجا به قرطبه آمد . به ظن قوى بازگشت او به قرطبه در سال 232 ه / اواخر سال 846 م بوده است .
غزال پس از اين سفرها حدود بيست سال ديگر زندگى نمود و در حدود سال 250 ه در حالى كه سنش از هشتاد گذشته بود وفات كرد . او پنج تن از اميران اموى اندلس را درك كرد . نخستين آنها عبد الرحمان الداخل بود و آخرينشان محمد بن عبد الرحمان . غزال مدت نيم قرن زعيم شعر و ادب و حكمت در اندلس بود و در دربار قرطبه صاحب بالاترين نفوذ و اعتماد و اعتبار « 46 » .
هامش
( 46 ) . روايت ابن دحيه بهطور كامل در كتاب المطرب من اشعار اهل المغرب كه به كوشش وزارت معارف در سال 1954 چاپ شده در صفحات 138 - 149 آمده است . دوزى نيز آن را در كتاب خودVIXXX . ppA . I . loV , sehcrehceRنقل كرده است . و نيز مقرى در نفح الطيب ، ج 1 / ص 441 و بعد از آن در اخبار غزال .