چند جنگ رخ داد كه به هزيمت فرنگان و آزادى طرطوشه انجاميد . اين واقعه در سال 193 ه / 809 م رخ داد .
مسيحيان شمال برطبق عادت خود منتظر هر فرصتى بودند كه به اراضى مسلمانان حمله برند . سرگرم شدن حكومت قرطبه به سركوبى شورشهاى مختلف ، آنان را در كار خود دلير كرده بود . پادشاه جليقيه در اين هنگام الفونسوى دوم ملقب به عفيف بود .
اميرى بود سخت در دين و وطن خود متعصب . حملههاى او به اراضى اسلامى بيشتر انگيزهء دينى داشت . الفونسو از نهردويره ( دورو ) بارها گذشته به اراضى اسلامى تجاوز كرده بود و دست به قتل و كشتار زده جمعى را نيز اسير كرده بود .
حملههاى او بيشتر متوجه اطراف ثغر ادنى و منطقهء واقع ميان دو نهردويره و تاجه بود ، زيرا اين ناحيه از مركز حكومت يعنى قرطبه دور بود و وسايل دفاع مسلمانان ضعيف . الفونسو در ادامهء حملاتش تا قلمريه ( قلنبريه ) و اشبونه پيش تاخت . مسلمانان اين نواحى به سبب جنگ با مسيحيان رنجهاى بسيار تحمل كردند . آلام و فريادهاى دادخواهانهء آنها به گوش حكم رسيد . شاعر او عباس بن ناصح الجزيرى قصيدهاى پرداخت و در آن رنجها و آلام ساكنان آن ديار را وصف كرد و به او تقديم داشت .
پس در تابستان سال 194 ه / 810 م حكم خود به غزاى جليقيه رفت و از وادى الحجاره به غرب راند و به هرجا رسيد از كشته پشته ساخت . مسيحيان پس از چند جنگ روى در گريز نهادند و جماعت كثيرى كشته و اسير دادند . از آن پس مسلمانان از تعرض مسيحيان كه اينك به درون سرزمينهاى خود رانده شده بودند ، دل آسوده شدند « 29 » .
حكم در سال بعد لشكرى به سردارى عم خود عبد اللّه البلنسى به ثغر اعلى گسيل داشت . اين لشكر در قطلونيه به جنگ پرداخت و به برشلونه حمله برد و فرنگان را شكست داد ، ولى به فتوحاتى ثابت دست نيافت . فرنگان نيز چون مسلمانان به عقيم بودن اين حملات مخرب پىبردند ، ازاينرو هردو جانب راه مصالحه پيش گرفتند .
ابن حيان مىگويد اينكه دو جانب با آن تعجيل قرارداد صلح بستند علت ديگرى داشت و آن اينكه ، ادريس بن ادريس بن عبد اللّه الحسنى در سرزمين مغرب نيرومند شده
هامش
( 29 ) . اين روايت صاحب البيان المغرب است ( ج 2 / ص 75 ) و ابن الاثير تاريخ اين جنگ را سال 196 ه ضبط كرده است .