عبد الرحمان براى عمروس فرستاده بود . در بعضى روايات هست كه آنكه فرمان داد عمروس خود بود . به هرحال قضيه از اين قرار بود كه عمروس در آن قلعهء نوبنياد مهمانى بزرگى ترتيب داد و هزاران تن از بزرگان و اعيان را دعوت كرد و چنان نهاد كه از درى داخل شوند و از در ديگر خارج گردند تا سبب ازدحام نگردد . خادمان مهمانان را دهده به غرفههاى طعام مىبردند و چون فوجى از ايشان داخل مىشد آنان را به جاى معينى مىبردند و گردنشان را مىزدند و جثههايشان را در حفرهاى عظيم كه در پشت قصر براى اين منظور كنده بودند مىافگندند و بانگ طبلها و مزمارها نمىگذاشت صداى استغاثهء آنان به گوش ديگران رسد . كسى از اين حقيقت وحشتناك خبر نشد مگر آنگاه كه روز بالا آمد و كسى از داخلشدگان بيرون نيامد و صدايى از آنها شنيده نشد . در اين هنگام برخى از آنچه مىگذشت آگاه شدند و بر آنان كه پيش مىرفتند بانگ زدند و آگاهشان كردند ، سپس باقى روبه گريز نهادند . در اين واقعه كه به واقعهء « حفره » مشهور است جماعتى كثير از وجوه مردم طليطله كشته شدند .
بعضى گويند چند صد تن و بعضى گويند چند هزار تن كشته شدند . اين واقعه بر شهر پرآشوب و شورش طليطله ضربهء محكمى بود و تا مدتى روحيهء عصيان در آنجا به ضعف گراييد . واقعهء « حفره » در سال 191 ه / 807 م اتفاق افتاد « 27 » .
در اين هنگام فرنگان بار ديگر به سردارى لويى پسر شارلمان « 28 » لشكرى به ولايت ثغر اعلى آوردند و در سال 192 ه طرطوشه را محاصره كردند . حكم به فرماندهى پسر خود عبد الرحمان لشكر به شمال فرستاد و فرنگان به سرزمين خود بازگشتند ، ولى بار ديگر در سال بعد سپاه فرنگان به سردارى لويى بيامد و طرطوشه را محاصره نمود . عبد الرحمان نيز با لشكر خود بازگرديد . در اين بار عمروس فرمانرواى ثغر اوسط و عبدون عامل ثغر اعلى با قواى خود با او بودند . ميان مسلمانان و فرنگان
هامش
( 27 ) . رجوع كنيد به الكامل ، ج 4 / ص 65 . ابن خلدون ، العبر ، ج 4 / ص 126 و 127 . ابن عذارى ، البيان المغرب ، ج 2 / ص 71 و 72 . در آنجا شمار كشتگان « حفره » هفتصد تن نوشته شده ولى در مخطوط ابن حيان به روايت عيسى بن احمد الرازى آمده كه اين عمل به تدبير عبد الرحمان ابن الحكم صورت گرفت و او بود كه مهمانى ترتيب داد . شمار كشتگان نيز پنج هزار تن ذكر شده است . ص 93 . رجوع كنيد نيز به :492 - 192 . p . I . tsiH : yzoD .( 28 ) . در روايات عربى به خطا برذريق يا لذريق بن قارله آمده است . ابن اثير ، ج 6 / ص 66 .