يوسف در سال 141 ه به مارده گريخت . ياران او از بربر و عرب گردش را گرفتند و حدود بيست هزار سپاهى گردآورد . صميل در اين اقدام با او موافقت ننمود ، ولى عبد الرحمان او را گرفت و به اتهام توطئه و تحريك به زندان افگند . در همان حال كه عبد الرحمان به بسيج نيروى خود مشغول بود يوسف لشكر به اشبيليه برد . عبد الملك بن عمر بن مروان معروف به مروانى والى آنجا بود . يوسف او را در محاصره گرفت تا پسرش عبد اللّه بن يوسف برسيد . آنگاه نبرد آغاز كرد و ميانشان نبردهاى سخت درگرفت و در آن نبردها خلق بسيارى از دو طرف كشته شدند . يوسف شكست خورد و با بقاياى لشكر خود بازگرديد . عبد الرحمان اموى بخشى از لشكر خود را در حصن المدور در نزديكى قرطبه و در مغرب آن در كنارهء نهر وادى الكبير متمركز كرده بود . در آنجا خبر شكست و فرار يوسف به او رسيد ، به تعقيب او نرفت . يوسف به طليطله بازگرديد و قريب به يك ماه در آن حدود به تلاش پرداخت . مىخواست بار ديگر لشكر خود را آمادهء كارزار كند ، ولى برخى از ياران يا موالى خيانتكارش بر ضد او توطئه كردند و يك روز در نزديكى طليطله به ناگاهان كشتندش و سرش را نزد عبد الرحمان به قرطبه بردند . اين واقعه در سال 142 ه اتفاق افتاد . ظاهرا عبد الرحمان در اين جنايت دست داشت و اين كار به اشارت او بود . بدينگونه زندگى پرماجرى و فراز و نشيب يوسف بن عبد الرحمان الفهرى به پايان رسيد و عبد الرحمان از خطر و شر او بياسود .
عبد الرحمان ، عبد اللّه پسر يوسف را كه در نزد او گروگان بود به قتل آورد . و سر هردو را در مقابل قصر بر نيزه كردند تا ديگر شورشگران و مخالفان را بترسانند « 3 » .
پسر ديگر يوسف ، محمد ابو الاسود توانست از زندان بگريزد . محمد برفور رهسپار طليطله شد كه سنگر ياران پدرش بود و در آنجا تحصن گرفت . عبد الرحمان از پى او به سردارى تمام بن علقمه لشكرى فرستاد و تمام را والى طليطله نمود . تمام طليطله را محاصره نمود . شهر تسليم شد و محمد بار ديگر اسير شد . او را به قرطبه آوردند . لشكر عبد الرحمان در ماه ذو الحجهء سال 142 به طليطله درآمد و لانهء آشوب
هامش
( 3 ) . ابن عذارى ، البيان المغرب ، ج 2 / ص 51 . اخبار مجموعه ، ص 100 . كنده در باب قتل عبد اللّه روايت ديگر مىآورد . مىگويد به هنگام كشته شدن پدرش از بند آزاد بود و در يك نبرد خونين كه ميان او و تمام بن علقمه والى طليطله درگرفت كشته شد471 . p . I . V . dibi : ednoCو اين روايتى ضعيف است .