تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى ) — صفحة 167

مساهمون:

ص١٦٧
مولوى عبد الجليل غير از مولوى ابراهيم ، چهار فرزند ديگر داشت به نام‌هاى مولوى محمّد يعقوب و مولوى محمّد يوسف و مولوى محمّد اسحاق و مولوى محمّد اسماعيل كه همه از دانشمندان و پرهيزكاران مشهور زمان خود بودند . خانهء مولوى عبد الجليل شهيد واقع در محلّهء بنى اسرائيلان عليگره را انگليسىها با خاك يكسان كرده بودند . اين خانواده كه بيشترشان از عالمان و دانشمندان بودند ، از روزهاى اوّل مخالف و دشمن انگليسىها به شمار مىرفتند . ارتباط بيشتر اين خانواده با سنبل بخش مرادآباد است . شمس العلماء مولانا خليل احمد ، دايى حكيم ايّوب اسرائيلى ، هداية و چندين كتاب ديگر عربى را شرح كرده است . مولوى محمّد حسن ، پدرخانم ايّوب اسرائيلى ، حجة اللّه البالغه شاه ولى اللّه دهلوى را به اردو ترجمه كرده است . حكيم مولوى ايّوب تحصيلات ابتدايى را در عليگره پيش استاد العلماء مولانا لطف اللّه و عموى گرامى مولوى محمّد اسماعيل به اتمام رساند و براى تكميل تحصيل ، بيشتر در بوپال اقامت داشت و مدّتى نيز در تونگ مقيم بود . علم طبّ را از طبيب مشهور جهوائى توله ، لكنهو ، افسر الاطبّاء حكيم عبد العلى فراگرفت . پس از تحصيلات مدّتى با مطبعهء نولكشور لكنهو و بعد از آن انوار المطابع كانپور وابسته بود . او در اوايل در بخش جلالى عليگره مطب داير كرد و سپس در سراى بهرام بيگ در شهر عليگره مطب باز كرد . از آنجا به دعوت مسيح الملك حكيم اجمل خان به دهلى رفت . در دهلى علاوه بر مطب‌دارى ، به تأليف و نگارش مشغول بود . به خواست حكيم اجمل خان رساله‌اى در تأييد او به زبان عربى به نام اقوم الدلائل على خمسة المسائل نوشت . در ضمن صحبت دربارهء اين رساله استاد محترم شفاء الملك حكيم عبد اللطيف مرحوم چندين بار فرمودند : « حكيم مولوى ايّوب نه تنها رازى زمان خود بلكه فخر رازى بود . » او بر چندين كتاب حاشيه نوشته بود . فرزندش محمّد شمعون اسرائيلى ( دانشيار بخش فارسى دانشگاه اسلامى عليگره ) گفته است كه « حاشيهء او بر قانون را كه به