نام پدرش مير حاجى محمّد مقيم بود . ارزانى بيشتر در برهانپور مقيم بود و در آنجا علاوه بر تأليف و نگارش به كار مطب عمومى اشتغال داشت .
كتاب اوّل او طبّ اكبر در سال 1112 ه . / 1700 م . به تكميل رسيد كه ترجمهء شرح اسباب است با حذف و اضافات . آخرين كتاب او قرابادين قادرى است كه آن را در 1130 ه . / 1718 م . به پايان رسانده بود . مجرّبات اكبرى ، طبّ نبوى ، ميزان الطب و حدود الامراض ، از تأليفات اوست . كتاب اخير فرهنگ طبّى است كه آن را بعد از ترجمهء شرح اسباب تأليف كرده است .
در شرح قانونچه كتابى جامع به نام مفرح القلوب نوشته است كه از زمان تأليف كتاب مهم درس طبّ بوده . نسخهاى از اين شرح در كتابخانهء عمومى صولت در رامپور موجود است و در مورد حاشيه و اضافات بين السطور آن نظر بر اين است كه شايد خود شارح نوشته باشد . او كتابى نيز به نام تشريح الموسيقى دارد . محمود شيرانى خبر داده است كه در كتابخانهاش نسخهاى از آن را دارد . غير از تشريح الموسيقى و طبّ نبوى تمام كتابهاى او به چاپ رسيده است و ترجمههاى اردوى آن نيز در تعداد زياد و چندين بار انتشار يافته است . كتابهاى او مورد پسند فوق العادهاى قرار گرفت كه شامل كتابهاى درسى فارسى هم بود . در بين شاگردان انبوه او حكيم پيرو از اجين معروف بود .
طبيب دانشمند اكبر ارزانى در اواسط ربيع الثّانى 1134 ه . / 1721 م . درگذشت . به نوشتهء مؤلّف تاريخ محمّدى ، او در دهلى وفات يافت درحالىكه عموما مشهور است كه او در برهانپور فوت شد و در همانجا به خاك سپرده شد . در سال 1968 م . كه نگارنده براى بار دوم به برهانپور رفت فرصتى پيدا شد كه به مسجد و قبر اكبر ارزانى هم برود . در نزديكى مسجد آثار خانه و مطب او موجود است . آن مسجد و محل به نام او موسوم است و طبق قراين بايد اين انتساب را بپذيريم .
چاپهاى متعدّدى از مفرح القلوب در چاپخانههاى مختلف به عمل آمده است و
قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى ) — صفحة 150
مساهمون: ظل الرحمن
ص١٥٠