و در جنگهاى آن حضرت همراه او بود و او را به ولايت فارس منصوب كرد او به سال 51 ه ق فوت كرد و او نخستين كسى است كه در كوفه بر وى نوحه كردند و فرزندانى از او ماند كه مشهورترين آنان عمرو و على بود . امّا عمرو ، پيش از شعلهور شدن آتش جنگ در كربلا ، به خدمت حسين ( ع ) رسيد و از سوى آن حضرت در اين فاصله و پيش از آمدن شمر بن ذى الجوشن با عمر بن سعد تماسّ مىگرفت و مذاكره مىكرد و مطالب او را به حسين ( ع ) گزارش مىكرد كه با آمدن شمر اين مذاكرات قطع شد و در روز دهم محرم ، عمرو اذن مبارزه خواست و پس از اذن آن حضرت به ميدان رفت . و در رجزى گفت كه : خانه و ثروتم را فداى حسين ( ع ) مىكنم و به گفته ابن نما با اين مطلب به عمر بن سعد گوشه مىزد چون ، وقتى كه حسين ( ع ) به عمر بن سعد گفت : همراه من بيا عمر گفت : نگران خانهام هستم حضرت فرمود : عوض آن به عهدهء من . عمر گفت : نگران مالم هستم حضرت فرمود : عوض آن را از مالى كه در حجاز دارم تأديه مىكنم . عمر ناراحت شد و نتوانست حرفى بزند .
عمرو يك ساعت جنگيد و به سوى حسين ( ع ) برگشت تا آن حضرت را از دشمن محافظت كند . شيخ بن نما گفته است : تيرها به صورت و سينه او برمىخورد و كوچكترين آسيبى به امام نمىرسيد تا اينكه بدنش پر از جراحت شد و متوجّه حسين ( ع ) شد و گفت :
اى پسر رسول خدا آيا به عهد خود وفا كردم ؟ حضرت فرمود : بلى در بهشت جلو من خواهى بود ، سلام مرا به رسول خدا برسان و بگو كه من هم مىآيم . در همين لحظه عمرو به زمين افتاد و جان به جان آفرين تسليم كرد .
اما علىّ بن قرظه كه همراه عمر بن سعد بود بيرون آمد و چون برادرش كشته شد از صف جدا شد و فرياد زد : اى حسين ! اى كذّاب ! برادرم را گول زدى و او را به كشتن دادى . حسين ( ع ) فرمود : من برادرت را گمراه نكردم ولى خدا او را هدايت كرد و تو را گمراه . على گفت : مرگ بر من اگر ترا نكشم و يا در اين راه كشته نشوم ! سپس بر حسين ( ع ) حمله كرد و نافع بن هلال از جلو او درآمد و او را زخمى كرد و به خاك انداخت پس يارانش او را كول كردند و نجاتش دادند و بعدها معالجه شد و بهبودى يافت . ( براى برخى از منحرفين عامّه در مورد علىّ بن قرظه ، بيوگرافى و روايت و مدح هست ، بدون آنكه از برادر شهيدش ذكرى به ميان آورده باشند . )
* * *
تسمية من قتل مع الحسين ( ع ) لفضيل الاسدى الكوفي / إبصار العين في أنصار الحسين ( ع ) للشيخ محمد السماوي / نفثة المصدور فيما يتجدّد به حزن يوم العاشور لشيخ عبّاس قمّى ) ( سه مقتل گويا در حماسهء عاشورا ) ( فارسي ) — صفحة 130
مساهمون: عبد الرحيم عقيقي بخشايشي
ص١٣٠