فصل بيست و هفتم - عوامل احتباس و تخليه
در مورد اين دو موضوع در فصل ويژهء احتباس و تخليه شرحى دادهايم . با مراجعه به آن فصل مىتوان علل را به آسانى دريافت ، پس بهتر است در آن تامل شود .
فصل بيست و هشتم - سوء هضم و امتلاء
سوء هاضمه ناشى از دو علت زير است :
1 - عامل آن بيرونى است ، نظير حالتى كه با وجود عدم نياز بدن به رطوبتبخشى خوراك و آشاميدنى ، مواد رطوبتزاى ديگرى هم علاوه بر خوراك و آشاميدنى رطوبتبخش ميل كنيم ، در اين صورت مادهء رطوبت در بدن زياد مىشود و مزاج از تصرف رطوبت زائد تباه مىگردد . مثلا در حالتى كه كسى بعد از خوردن غذا به حد سيرى بلافاصله به حمام رود و مدت زيادى در آب بماند . همچنين از بازدارندهء تحليل مانند آسودن زياد و ورزش نكردن ، تخليه و زيادهروى در خوردن و نوشيدن و عدم مراعات انتخاب انواع بهداشتى مواد ماكول و مشروب كه سوء هاضمه ببار مىآورد .
2 - يا اينكه عامل سوء هاضمه درونى است ، مانند ناتوان بودن نيروى گوارش كه ياراى هضم ندارد و يا كمتلاشى نيروى دفعكننده و يا كمنيروئى نيروى ماسكه ( گيرنده ) كه در اين حالت خلطهائى محصور مىشوند و بيرون نمىروند و يا اينكه مجراها تنگ مىگردند .
فصل بيست و نهم - علل ناتوانى اندامها
ناتوانى در سه حالت بر اندام روى مىآورد .
1 - ناتوانى بر جرم اندام وارد مىشود .
2 - نيروئى كه بر اندام كارفرماست به كاستى مىگرايد .
3 - روحى كه نيروى فرمانفرماى اندام را در بر دارد كاهش مىيابد .
عللى كه ويژه خود اندام است :
الف - اندام يا در بدمزاجى شديدا گير كرده است ، بويژه اگر بدمزاجى ناشى از سردى باشد . سوء مزاج اگر از گرمى باشد در تباه گردانيدن مزاج روح همان كارى را انجام مىدهد كه سردى بر اثر سرد كردن انجام مىداد ، مثلا براى كسى كه در حمام زياد