قسمتهاى بالنسبة مفصلى از سه تأليف ديگر رازي ، ظاهرا از كتاب الامام والمأموم ومقالة في الزمان والمكان والمدة والدهر والخلا وكتاب نقد الأديان كه آنها را أبو حاتم رازي ( فت . 330 ه ) ، از دعاة اسماعيليه ، در كتاب اعلام النبوة نقل كرده . « 10 » بعلاوة رسالهاى منسوب به محمد بن زكرياى رازي در كتابخانهء مجلس شوراى ملى إيران در تهران محفوظ است ، كه صحت نسبت آن به رازي وارزش فلسفي آن چندان مسلّم نيست . « 11 »
سواي آنچه ناصر خسرو وبيرونى در مؤلفات خود از كتب فلسفي رازي نقل كردهاند ، هيچ يك ديگر از آثاري كه از اين دانشمند كبير باقي مانده تا كنون به طبع نرسيده ، به همين نظر نشر كتاب سيرت فلسفي رازي به عقيدهء ناشر قدمي است در راه شناساندن أو ، وتوضيح يكى از مباحث تاريخ آرا ومقالات اسلامى كه تا كنون برداشته نشده بوده .
نام كتاب السيرة الفلسفية را مؤلفان قديم در جزء مؤلفات رازي بردهاند ، از جمله أبو ريحان بيرونى در رسالهاى كه در فهرست تأليفات رازي نوشته آن را به همين شكل ياد مىكند ، « 12 » ودر نسخهء وحيدهاى نيز كه ما آن را أساس كار طبع قرار دادهايم ، ودر كتابخانهء موزهء بريتانيا محفوظ
هامش
( 10 ) از مجموعهء مخطوطات همداني كه آنها را ايوانوف در كتابي به نامA Guide to Ismaili Literature )لندن 1933 ) وصف كرده ، ورسالهء دوم ما راجع به محتويات همين كتاب أبو حاتم رازي خواهد بود .
( 11 ) فهرست كتابخانهء مجلس شوراى ملى ( تهران 1933 ) ، شمارهء 522 ، به عنوان « مجموعهاى محتوى كتابي ورسالهء مختصرى از أبو بكر بن زكريا الرازي در شناسايى خلق انسان به طريق سؤال وجواب » ، وشايد از آن مقصود رسالهاى اخلاقى باشد . رجوع كنيد أيضا به رسالهء رديه بر اطباى مدعى كه آن را اشتاين شنايدر) Steinsch neider (از عبرى ترجمه كرده .
( 12 ) نسخهء كتابخانه ليدن 133 ، ص 33 - 48 ، ترجمهء روسكا ، در مجله ايزيس ، 5 : 26 - 50 ( سال 1922 ) .