بعد از حج بنا بر آن كه حج صحيح باشد عمره مفرده به عمل آورد بعوض اين عمره يا نه ؟
ج : دانسته شد كه در اصل فساد عمره در صورت مذكوره كلام است .
( 336 )
س 12 : چه مىفرمايند علماء اماميه وفقهاء اثنا عشريه در اين مسأله شرعيه كه با وجود استطاعت اجير ديگرى شده وبمكه مشرف شده چنين كسى اگر مناسك را به جهت شخص متوفى به عمل آورد صحيح است و حج از گردن متوفى ساقط مىشود يا نه و اگر به جهت خود مناسك حج وعمره را به عمل آورد حج از ذمّه او ساقط خواهد شد يا از براى خود اجير هم در اين صورت غير مفيد است و در هر دو حال آيا بايد وصى ميّت ثانياً به جهت ميّت استيجار حج نمايد يا نه ووجهى را كه به اجير داده كلاًّ موجر مىتواند استرداد كند يا بعض آن را مىتواند بگيرد يا هيچ نبايد مطالبه نمايد بينوا توجروا .
ج : هر گاه قبل از جريان عقد به نيابت مستطيع بوده و خود را به جهت همان سال اوّل به نيابت غير اجير كرده اجاره او فاسد است و آن چه براى متوفى به عمل آورده كفايت از حج متوفى نمىكند و بايد وصى ثانياً استيجار حج كند و بر اجير است ردّ تمام وجه اجاره مگر اين كه مستأجر مىدانست كه اين مستطيع است و اجاره آن فاسد است و با وجود اين از مال خود وجهى داده باشد وعين آن وجه هم تلف شده باشد امّا هر گاه عين باقى باشد يا مال ميّت باشد يا مستأجر عالم بر استطاعت يا مطلع به فساد اجاره مستطيع نبوده مطلقاً مىتواند وجه را استرداد نمايد و بعد از آن كه اجير به قصد غير خود مناسك حج را به جا آورده باشد در عام استطاعت خود آيا كفايت از حج خود مىكند يا نه تصريحى از فقهاء به اين مسأله در اين مقام بر نخورده ام و ليكن در مسأله صوم مثل اين را متوجه ( كذا ) هستند و از قرار ترجيحى كه من در آنجا داده ام ومقتضاى قواعدى كه قبول كرده ام اين است كه حج او از براى خود او كافى باشد و حج او صحيح است به جهت خود او مگر اين كه مىدانست كه حج به قصد غير در اين سال صحيح نيست و به قصد مخالفت حكم خدا عمداً قصد غير را كرده باشد والله العالم .
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 218
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص٢١٨