وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
: آنان كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته انجام ميدهند و مقصود مهاجرين هستند .
لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِنَ الْجَنَّةِ غُرَفاً
: جاى ميدهيم آنان را در غرفههايى از بهشت كه بسيار ارجمند و خيره كننده است .
تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ
: از زير آنها جوىهايى روان است .
« ابن عباس » گويد : يعنى آنان را در غرفههايى از بهشت جاى ميدهيم كه از در و زبرجد و ياقوت ساخته شده و قصرهاى بهشتى جاى آنها است .
خالِدِينَ فِيها
: جاودانند در آن منزلها .
نِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ
: چه خوب است پاداش عمل كنندگان و آن غرفهها همه از خداست - كه براى آنان گذارده است . و سپس ايشان را وصف ميفرمايد .
الَّذِينَ صَبَرُوا
: آنان كسانى بودند كه براى دين خود از تمام آزارها كه بايشان ميرسيد شكيبايى نموده و سختىهاى انجام فرامين دينى را بر خود هموار نمودند .
وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ
: و در مهمات امور و هجرتهاى ديارشان ، بر پروردگار خويش توكل نمودند .
وَ كَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لا تَحْمِلُ رِزْقَهَا
: بسا جنبندهاى كه روزيش آماده نبود - و غذاى خويشتن را آماده و ذخيره نداشت - چنان كه « حسن » چنين تفسير نموده ولى « مجاهد » گويد مقصود آنست كه چون آن جنبنده زبون و ناتوان است نميتواند روزيش را با خود حمل كند بلكه هر مقدار كه شد با دهان مىخورد - و ميگذرد - ، اما « ابن عباس » گفته كه يعنى تمام حيوانات از جانوران بيابان گرفته تا مرغان آسمان و آنچه روى زمين زندگى كند ، قوت فرداى خود را ذخيره نكند بجز انسان و مورچه و موش - كه براى فرداى خود در كوشش و جمع نمودن قوت است - .
اللَّهُ يَرْزُقُها وَ إِيَّاكُمْ
: خداوند است كه آن حيوان ضعيف كه قدرت ندارد قوت فرداى خود را جمع كند و نيز شما را روزى ميدهد پس براى ترس روزى در هجرت سستى نكنيد .