و در روايت ديگرى از « سلمان و ابن زيد و قتاده » نقل شده كه مقصود اين است : از بزرگترين و بهترين اعمال بنده ياد خدا و توجه به او است و همين روايت از « ابى - درداء » هم نقل شده است و بنا بر اين تأويل اين جمله چنين نتيجه ميدهد كه مهمترين چيزى كه انسان را از فحشاء و گناهان باز ميدارد ، ياد پروردگار و هميشه به ياد دستورات او از امر و نهى و ثوابها و عقابها بودن است و اين بهترين لطف و چيزيست كه انسان را هميشه به ياد خداوند واداشته و از گناهان دور مينمايد . « ابى - مالك » ميگويد مقصود اينست كه ، در نماز قلب را متوجه خدا ساختن ، اهميتش بيشتر از صورت نماز است .
« فراء » ميگويد مراد چنين است كه تسبيح و تقديس و تهليل پروردگار - و خلاصه به ياد او بودن - سزاوارتر از هر چيزى است كه انسان را از فحشاء و گناهان دور بدارد يعنى اگر حقيقة به ياد خدا باشند تنها او از گناهان باز ميدارد .
از « ثابت بنانى » روايت شده كه گفت مردى چهار بنده آزاد كرد ، و شخص ديگرى - چون قصه را شنيد - گفت « سبحان اللَّه و الحمد للَّه و لا إله الا اللَّه و اللَّه اكبر » و سپس وارد مسجد شد و بنزد حبيب بن اوفى سلمى و اصحابش رفت و از ايشان پرسيد در اين باره چگونه قضاوت ميكنيد كه شخصى چهار بنده آزاد كرده ، و من به ياد خدا هستم و ميگويم « سبحان اللَّه و الحمد للَّه و لا إله الا اللَّه و اللَّه اكبر » كداميك از اين دو برتر است ؟ پس از اندكى تأمل گفتند چيزى را افضل و بهتر از ياد خدا نمىدانيم . « معاذ بن جبل » گويد بهترين عملاى كه انسان را از عذاب خداوند دور ميسازد ، به ياد خدا بودن - كه از گناهان باز ميدارد - مىباشد . مردى - از معاذ - سؤال كرد حتى از جهاد ؟ پاسخ داد بلى حتى از جهاد زيرا خداوند فرمود « ياد خدا بالاتر و بهتر از همه چيز است » .
و نيز گويد از رسول خدا ( ص ) سؤال كردم كدام عمل نزد خدا بيشتر محبوب بوده و ارزش بيشترى دارد ؟ حضرت پاسخ فرمود اينكه تا هنگام مرگ هم ، زبانت به ياد خدا مشغول باشد سپس حضرت فرمود اى معاذ ، پيش روندگان آنانى هستند .
كه شب را تا بهنگام صبح بذكر خدا مشغولند و هر كس بخواهد كه در باغهاى
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 66
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٦٦