براى خود خانهاى و البته سستترين خانهها خانه « عنكبوت » است اگر بدانند .
البته خدا ميداند آنچه را ميخوانند . ( و خواهان ) غير اويند و خداوند عزيز ( غالب ) و درست كردار است . و اين مثلها را مىزنيم براى مردم ولى نميفهمند مگر دانايان .
خداوند آفريد آسمانها و زمين را به حق و بدرستى البته در اين ( خلقت ) نشانهاى براى مؤمنان است . بخوان آنچه را كه وحى شد به تو از كتاب و بپاى دار نماز را البته نماز بازميدارد از كار ناشايسته و ناپسند و همانا ياد خدا بزرگتر بوده و خداوند ميداند آنچه انجام ميدهيد و عمل ميكنيد .
قرائت :
ما يدعون : « عاصم » و اهل « بصره » بجز « اعمش » و « برجمى » آن را با « ياء » خواندهاند و اما ديگران با « تاء » قرائت نمودهاند .
دليل و اعراب :
إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما يَدْعُونَ
: « ابو على » گفته كه با « تاء » و در حقيقت « قل لهم ان اللَّه يعلم ما تدعون » مىباشد و تنها در اين محل است كه « تاء » استعمال شده در محلى كه بايد ياء استعمال شود ، چون مسلمين مخاطب نيستند .
و ( ما ) استفهاميه و محلا منصوب به ( يدعون ) مىباشد و جايز نيست كه بوسيله ( يعلم ) منصوب شود ، بلى مجموع جملهاى كه ( ما ) جزو او واقع شده بوسيله ( يعلم ) در محل نصب خواهد بود . و ( يعلم ) در اينجا بمعنى ( يعرف ) نيامده چنان كه در آيه
وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ
آمده است ، و در كلام ( من ) نباشد زيرا ( من ) در كلام ايجابى وارد نشود بلكه در مثل جمله ( هل من طعام و هل من رجل ) ميآيد بنا بر آنچه را كه خليل گفته است .
شرح لغات :
العنكبوت : جمع آن ( عناكب ) و تصغيرش ( عنيكب ) بوده و به وزن ( فعللوت ) مىباشد و ميتواند در مورد مذكر و مؤنث يكسان استعمال شود چنان كه شاعر گويد :
على هطالهم منهم بيوت * كأن العنكبوت هو ابتناها