و قول پروردگار مانند قسم است كه حتماً انجام ميگردد و لذا جمله
« لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ »
را جواب قسم قرار داده .
سپس خداوند سخنى را كه به آنان در جهنم خطاب مىشود ياد نموده كه :
فَذُوقُوا بِما نَسِيتُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا
: پس بچشيد بدانچه فراموش كرديد چنين روزتان را و پاداش و بررسى اعمال خود را ناديده گرفته چون غفلت زدگان دستورات خدا را زمين گذارده و مشغول عصيان و گنهكارى بوديد .
و نسيان بمعنى ترك نمودن كار است چنان كه « نابغه » در شعر خود گويد « سفود شرب نسوه عند مفتاد » يعنى مردم شرابخوار سيخهايى كه با آن كباب بريان كرده بودند كنار آتش فراموش كرده جا گذاشتند .
و « نسوه » در شعر بمعنى ترك كردن و جا گذاشتن است و « مبرد » گفته كه نسيان در اينجا اگر بمعنى ضد توجه بود ، بايد آن را اراده ميكردند - ولى از قرائن استفاده مىشود كه معنى ترك اراده شده است - .
إِنَّا نَسِيناكُمْ
: ما هم شما را به خود واگذاشته بباد فراموشى گرفتيم و با شما به همان گونه رفتار مينمائيم كه شما با ما رفتار ميكرديد و مقصود آنكه از نعمتهاى بهشت شما را باز داشته چون شما در دنيا از فرامين خدا دورى نموده عمل نميكرديد .
وَ ذُوقُوا عَذابَ الْخُلْدِ
: و بچشيد عذاب دائم را كه پايانى براى او نخواهد بود
بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
: بدانچه شما در دنيا انجام داده و به خداوند كافر شده و انواع گناهان را عمل مينموديد .
سپس خداوند وضع مؤمنان را چنين خبر ميدهد :
إِنَّما يُؤْمِنُ بِآياتِنَا
: تنها افرادى كه ايمان بآيتهاى ما ميآورند و به قرآن - كتاب آسمانى - و ديگر دلائل ما - كه بدست پيامبر اجراء مىشود - تصديق مينمايند .
الَّذِينَ إِذا ذُكِّرُوا بِها
: افرادى هستند هنگامى كه ياد آور بآيتها شده و بمواعظ آن پند گيرند .
خَرُّوا سُجَّداً
: بيافتند سجدهكنان و به منظور سپاسگزارى از خداوند كه آنها را