گروهى را كه نيامد ايشان را بيم دهندهاى ( پيامبرى ) پيش از تو ، شايد ايشان رهبرى شوند .
خدا است آنكه آفريده آسمانها و زمين و آنچه را كه در بين آنها بوده در شش روز سپس استوار شد بر عرش ، نيست شما را جز او ياور و نه شفاعتگرى پس چرا پند نميگيريد . سامان مىبخشد كار را از آسمان تا زمين ( و همه بدست قدرت او است ) سپس بالا ميرود بسويش در يك روز كه اندازهاش هزار سال است از آنچه مىشمريد .
اعراب :
تَنْزِيلُ الْكِتابِ
: خبر براى مبتداء محذوف و تقديرش « هذا تنزيل » است و ممكن است خود او مبتداء و جمله « لا ريب » خبرش باشد .
و بنا بقول اول جمله
« لا رَيْبَ فِيهِ »
در محل نصب و حال بوده و يا آنكه در محل رفع است تا خبر بعد از خبر قرار گيرد .
مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ
: دو احتمال گذشته در اين جمله نيز وجود دارد .
أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ
: « ام » استفهام جديد بوده و تقديرش « بل أ يقولون » است .
مِنْ رَبِّكَ
: ممكن است متعلق به « الحق » بوده و در تقدير « هو الذى حق من ربك » باشد و ممكن است در محل نصب و حال باشد و در تقدير « كائنا من ربك » بوده و عامل در حال هم لفظ « الحق » و صاحب حال ضميرى است كه مقدر و پنهان در او مىباشد .
لتنذر : لام متعلق است به آنچه كه جمله
« ما لَكُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ »
به او متعلق خواهد شد - يعنى ثبت - كه در تقدير « ما ولى ثبت لكم » مىباشد و « من » دومى زايده و « من دونه » محلا منصوب و حال براى متعلق لام ( لكم ) خواهد بود .
مقصود :
الم
: در اول سوره بقره تفسيرش گذشت .
تَنْزِيلُ الْكِتابِ
: اين آيات فرود فرستادن آن كتاب آسمانى است كه بشما وعده داده شده بود .
لا رَيْبَ فِيهِ
: شكى در آن نيست كه از عالم غيب بوحى آمده .
مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ
: از جانب پروردگار جهانيان است .