تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 199

مساهمون:

ص١٩٩
لَآياتٍ
: نشانه‌هايى براى يكتاپرستى مىباشد .
لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ
: براى هر كه شكيبا در اجراء وظائف خود بود و نعمت‌هاى خدا را سپاس‌گزارى مينمايد . و در اين دو جمله اشاره است كه شكيبايى در ناراحتيها و سپاس‌گزارى در نعمت‌ها بالاترين عبادتها است . « شعبى » گويد صبر نصف ايمان و شكر نصف ديگر آن است و يقين انسان - يعنى به حدى رسد كه وجود و توحيد پروردگار و مسائل مذهبى براى او حل شده و اعتقاد عالمانه به آن داشته باشد - تمام ايمان است . و در حديث آمده كه ايمان دو نصف است نصفى در معنى صبر و شكيبايى جاى گرفته و نصف ديگر در معنى شكر و سپاس‌گزارى . و بنا بر اين گويا آيهء شريفه ميگويد كه اين نشانه توحيد براى مؤمنين است .
وَ إِذا غَشِيَهُمْ مَوْجٌ
: و زمانى كه فرا گيرد سرنشينان كشتى را موج دريا .
كَالظُّلَلِ
: مانند توده‌هاى ابر در بلندى و ضخامت و بقول « قتاده » خدا موج‌ها را تشبيه به ابرها كرده از آن نظر كه به روى هم سوار ميشوند و يا بقول « مقاتل » موجها مانند كوهى در مقابل كشتى قرار ميگيرند .
دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ
: از ترس غرق شدن و نابود گرديدن خداوند را خوانده و آئين را تنها براى او دانسته - يعنى فقط او را خداى جهان و نجات - دهنده ميدانند - .
فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ
: پس چون خدا نجاتشان داده - و از كام آن موجهاى كشنده - كه چون پلنگ درنده در هر ثانيه‌اى بسوى آنان حمله‌ور ميشد ، خلاص نموده - و بسوى ساحل بسلامت رسانيد .
فَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ
: پس بعضى از راه مستقيم اعتدال را پيش گرفته و بعهدى كه بهنگام مواجه شدن با خطرهاى امواج دريا با خدا بسته بودند وفا ميكنند . گفته شده اين آيه اشاره باسلام « عكرمة بن ابى جهل » بوده كه در اثر خطرى كه از طوفانى شدن دريا براى او پيش آمده بود اسلام اختيار كرد و حكايتش بشرح ذيل است : « سدى » از مصعب بن سعد از پدرش چنين حكايت كند كه چون پيامبر اسلام ( ص )