آيه بوده و جزو لهو الحديث خواهد بود چه از كارهاى بيهوده باشد و يا استعمال آلات موسيقى و يا آنكه به قرآن كتاب آسمانى استهزاء نمودن چنان كه « ابو مسلم » به همين مطلب در تفسير آيه اشاره كرده و عطا گويد : مقصود « كارهاى بيهوده و دروغ » است .
و خلاصه همانطور كه « قتاده » و كلبى گويد هر چه جزو لهو و لعب بشمار ميرود و يا سخن دروغ بوده و از نظر قرآن بيهوده معرفى شده همه جزو آيه مىباشد .
« واحدى » باسناد خود از « نافع » و او از « ابن عمر » نقل كرده كه از رسول خدا ( ص ) در تفسير اين آيه
« وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ »
شنيدم كه ميفرمود در راه باطل و لهو سخاوتمند و خراج بوده اما دينارى در خيرات مصرف نخواهد نمود و نيز باسناد خود از ابى هريره و او از رسول خدا ( ص ) روايت نموده كه فرمود « كسى كه گوش خود را در اين جهان از غنا و آوازه پر كند هرگز در قيامت شنيدن صداى روحانيين به او اجازه داده نخواهد شد » سؤال شد روحانيين در قيامت كيانند ، فرمود :
قاريان و خوانندهگان بهشتى .
لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ
: تا گذشته از خود ديگران را نيز از راه خدا گمراه سازد . و اما كسانى كه ( ليضل ) را بفتح ياء خواندهاند معنى آنكه خود بگمراهى افتاده و عاقبت كارش ضلالت است چنان كه « قتاده » ميگويد آنكه راه باطل را بر حق ترجيح داده و اختيار نموده است . و بنا به نقل « ابن عباس » مقصود از سبيل اللَّه قرائت ( و عمل به احكام ) قرآن و ذكر پروردگار جهان جلت عظمته مىباشد .
بِغَيْرِ عِلْمٍ
: بى آنكه در راه و رسم خود كه انتخاب نموده دانش و آگاهى داشته باشد .
وَ يَتَّخِذَها هُزُواً
: و آن را باستهزاء ميگيرد و مقصود آيات قرآن و يا راهى كه موجب تقرب پروردگار است و از او به سبيل اللَّه تعبير شده ، مىباشد ، كه آن را باستهزاء ميگيرد .
أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ
: براى ايشان عذابى خوار كننده كه خداوند بسبب