كوچك بود كه سزاوار آتش دوزخ نبود [ بلكه فقط به زمين هبوط كرد ] و پس از آنكه به مقام عصمت و پيامبرى رسيد ديگر هرگز گناهى از او سر نزد و خداوند دربارهء آدم عليه السّلام فرمود :
« وَ عَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى ثُمَّ اجْتَباهُ رَبُّهُ فَتابَ عَلَيْهِ وَ هَدى ؛
« 1 » و آدم از امر پروردگارش سرپيچى كرد و گمراه شد سپس پروردگارش دوباره او را برگزيد و از او درگذشت و هدايتش كرد » .
و در آيهاى ديگر فرموده است :
« إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهِيمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ ؛
« 2 » خداوند آدم و نوح و آل ابراهيم و آل عمران را بر جهانيان برگزيد » .
مأمون ديگربار از امام رضا عليه السّلام پرسيد : معناى اين سخن خداوند چيست كه
« فَلَمَّا آتاهُما صالِحاً جَعَلا لَهُ شُرَكاءَ فِيما آتاهُما ؛
« 3 » و چون به آندو [ آدم و حوا ] فرزندى سالم و شايسته عطا كرد آندو در عطاى خداوند براى خدا شريكانى را قائل شدند » .
امام عليه السّلام پاسخ داد : حوا پنجاه بار ، باردار شد و پسران و دختران فراوانى را به دنيا آورد و آدم و حوا از خداوند درخواست كردند كه اگر نسلى شايسته و دور از نقص و بيمارى به آندو عطا فرمايد او را سپاس گويند . امّا هنگامى كه پسران و دخترانشان بزرگ شدند برخى از آنان براى خداوند شريك قائل شدند و همچون سپاسگزارى پدر و مادرشان خداوند را سپاس نگفتند ؛ خداوند نيز در اينباره فرمود :
« فَتَعالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ ؛
و خداوند از آنچه شرك مىآورند منزّه است » . و مىبينيد كه « يشركون » بر صيغهء جمع است و نه تثنيه [ يعنى فرزندان آدم و حوا به خداوند شرك ورزيدند نه خود آدم و حوا ] .
مأمون با شنيدن پاسخ زيباى امام عليه السّلام گفت : گواهى مىدهم كه تو به
هامش
( 1 ) . سوره طه / 121 - 122 .
( 2 ) . سوره آل عمران / 33 .
( 3 ) . سوره اعراف / 190 .