به سوى آب و دانه آمدند و آنگاه نگاهى به ابراهيم عليه السّلام كردند و به اذن خداوند گفتند : اى پيامبر خدا ، خداوند تو را زنده بدارد ، همانگونه كه به ما زندگى بخشيدى . ابراهيم عليه السّلام در پاسخ پرندگان گفت : من به شما زندگى نبخشيدم بلكه خداوند است كه زندهكننده و ميراننده است و او بر همهچيز تواناست .
ديگربار مأمون پرسيد : معناى اين سخن خداوند دربارهء موسى عليه السّلام چيست كه
« فَوَكَزَهُ مُوسى فَقَضى عَلَيْهِ قالَ هذا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ ؛
« 1 » پس موسى مشتى به او زد كه كارش ساخته شد [ آنگاه موسى ] گفت : اين كار شيطان بود » . [ چگونه موسى عصمت دارد درحالىكه عملى شيطانى را انجام داد ؟ ] .
امام رضا عليه السّلام فرمود : موسى ميان مغرب و عشاء بى خبر ، وارد يكى از شهرهاى سرزمين فرعون شد و ناگهان يكى از پيروانش را ديد كه با يكى از دشمنانش ستيزه مىكند . آن مرد كه پيرو موسى عليه السّلام بود از او يارى خواست و موسى عليه السّلام مشتى به آن دشمن زد كه در دم جان سپرد . آنگاه موسى عليه السّلام گفت :
« هذا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ ؛
« 2 » يعنى ستيزهء آن دو نفر عملى از سوى شيطان بود
« إِنَّهُ عَدُوٌّ مُضِلٌّ مُبِينٌ ؛
« 3 » همانا شيطان دشمنى گمراهكنندهء آشكارى است » . مأمون دوباره پرسيد : معناى اين سخن موسى چيست كه :
« قالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي فَغَفَرَ لَهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ؛
« 4 » موسى [ به خداوند ] گفت : همانا من بر خود ستم كردم ، مرا بيامرز ، پس خداوند او را آمرزيد ، چرا كه او آمرزگار مهربان است » . [ اگر موسى عليه السّلام داراى مقام عصمت است پس چگونه بر خويشتن ستم نمود ؟ ]
امام عليه السّلام پاسخ داد : مقصود موسى عليه السّلام اين بود كه پروردگارا ، من با ورود به
هامش
( 1 ) . سوره قصص / 15 .
( 2 ) . سوره قصص / 15 .
( 3 ) . سوره قصص / 15 .
( 4 ) . سوره قصص / 16 .