با خود چيزهايى گفتم . اما ابو عبد اللّه عليه السّلام در من نگريست و فرمود : اى ابن اشيم ، چنين و چنان مكن .
بدينسان روشن شد كه آنچه من با خود گفتهام براى او آشكار است .
سپس فرمود : اى ابن اشيم ، خداوند به سليمان بن داوود تفويضى كرد و فرمود :
هذا عَطاؤُنا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسابٍ
« 1 » . به پيامبر خويش صلّى اللّه عليه و آله نيز تفويض كرد و فرمود :
ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا
« 2 » . پس آنچه را به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله تفويض كرده بود به ما نيز تفويض كرد .
اى ابن اشيم ، هركس خدا بخواهد هدايتش كند ، سينهاش را بر اسلام گشاده بدارد و هر كس را كه بخواهد گمراهش كند سينهء او را تنگ و بسته قرار دهد . « 3 »
آنگاه پرسيد : آيا مىدانى « حرج » [ در كلام خداوند ] به چه معنا است ؟
گفتم : نه .
پس به دست خويش اشاره كرد و مشت خود بست ، به سان چيزى صامت كه نه چيزى از آن برون مىآيد و نه چيزى به درونش راه مىيابد . « 4 »
* محمد بن حسين بن ابى الخطاب ، از محمد بن سنان ، از عبد اللّه بن مسكان روايت كرده كه گفته است : به خداوند سوگند ، خداوند به هيچيك از خلق خود جز به پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و امامان عليهم السّلام تفويض نكرده و همو فرموده است :
إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ
« 5 » . اين سنت در اوصيا نيز جارى است . « 6 »
هامش
( 1 ) . ص / 39 : اين بخشش ما است . آن را بىشمار ببخش يا نگاهدار .
( 2 ) . حشر / 7 : آنچه را فرستادهء او به شما داد آن را بگيريد و از آنچه شما را بازداشت بازايستيد .
( 3 ) . اقتباس از آيه 125 سوره انعام :فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ وَ مَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً- م .
( 4 ) . حديث را بنگريد در : بصائر الدرجات ، ص 405 و 406 ؛ الكافى ، ج 1 ، ص 265 ؛ شرح اصول الكافى ، ج 6 ، ص 54 ؛ بحار الانوار ، ج 25 ، ص 332 ، ج 47 ، ص 50 ؛ نور الثقلين ، ج 4 ، ص 461 و ج 5 ، ص 280 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 20 ، ص 21 - م .
( 5 ) . نساء / 105 : ما اين كتاب را به حق بر تو نازل كرديم تا ميان مردم به موجب آنچه خدا به تو آموخته است داورى كنى .
( 6 ) . حديث را بنگريد در : بصائر الدرجات ، ص 406 ؛ الكافى ، ج 1 ، ص 268 ؛ شرح اصول الكافى ، ج 6 ، ص 58 ؛ بحار الانوار ، ج 25 ، ص 334 ؛ الصافى ، ج 1 ، ص 496 ؛ الاصفى ، ج 1 ، ص 236 - م .