اندك و با شك و ترديد . « 1 »
* امام باقر عليه السّلام فرموده است : يك دم گفتوگوى علم ، از يك شب بيدارى بهتر است . « 2 »
* همو فرموده است : چون در بر يك عالم نشستى به اينكه بشنوى آزمندتر باش تا اين كه بگويى . خوب گوش سپردن را فراگير ، همانگونه كه نيكو گفتن را فرامىگيرى . سخن هيچ كس را هم بر او قطع مكن . « 3 »
* امام رضا عليه السّلام فرموده است : با عالمان چانهزنى مكن كه تو را رد كنند . با نابخردان هم چانهزنى مكن كه با تو نادانى كنند . « 4 »
[ بردبارى ]
* پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرموده است : هركس بر آنچه بر او وارد آيد صبر كند بردبار است .
لقمان به فرزند خويش گفته است : دشمنى بردبار از دوستى نابخرد بهتر است . « 5 »
* امام صادق عليه السّلام فرموده است : هيچ ثروتى سودمندتر از عقل نيست ، هيچ مصيبتى گرانتر از نادانى نيست . هيچ پشتوانهاى مستحكمتر از رايزنى نيست ، هيچ پاكدامنىاى چون خوددارى نيست ، هيچ عبادتى چون تفكر نيست ، هيچ راهنمايى بهتر از توفيق نيست ، هيچ همدمى بهتر از خوى خوش نيست و هيچ ارثى برتر از ادب نيست . « 6 »
هامش
( 1 ) . حديث را بنگريد در : بحار الانوار ، ج 1 ، ص 208 - م .
( 2 ) . حديث را بنگريد در : الفصول المهمه ، ج 1 ، ص 479 ؛ بحار الانوار ، ج 1 ، ص 204 ؛ نهج السعادة ، ج 7 ، ص 45 .
همين مضمون با عبارت « طلب العلم ساعة . . . » از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله نيز نقل شده است . بنگريد به : الجامع الصغير ، ج 2 ، ص 132 .
افزون بر اين روايت « تفكر ساعة خير من قيام ليلة » نيز به فراوانى در منابع سنى و شيعه نقل شده است - م .
( 3 ) . حديث را بنگريد در : المحاسن ، ج 1 ، ص 233 ؛ مستطرفات السرائر ، ص 646 ؛ مشكاة الانوار ، ص 237 ؛ بحار الانوار ، ج 1 ، ص 222 ؛ مستدرك سفينة البحار ، ج 7 ، ص 352 ؛ ميزان الحكمه ، ج 3 ، ص 2084 - م .
( 4 ) . حديث را بنگريد در : بحار الانوار ، ج 2 ، ص 137 ؛ مسند الامام الرضا عليه السّلام ، ج 1 ، ص 294 ؛ ميزان الحكمه ، ج 4 ، ص 2893 - م .
( 5 ) . مجلسى در بحار الانوار ( ج 68 ، ص 426 ) اين حديث را به نقل از اختصاص از امام رضا عليه السّلام روايت كرده است - م .
( 6 ) . حديث عينا يا با تفاوتهايى از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله ، امام على عليه السّلام و امام صادق عليه السّلام روايت شده است .
بنگريد به : نهج البلاغه ، ص 54 ؛ المحاسن ، ج 1 ، ص 17 ؛ الكافى ، ج 1 ، ص 26 ؛ من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 372 ؛ التوحيد ، ص 376 ؛ تحف العقول ، ص 6 و 10 ؛ طوسى ، الامالى ، ص 182 ؛ روضة الواعظين ، ص 4 ؛ مشكاة الانوار ، ص -