عربها پيش از اين گفتهاند : خداوند در ميان ما پيامبرى برخواهد انگيخت كه يكى از ياران او هفتاد ويژگى از برجستگىهاى دنيا و آخرت خواهد داشت .
آن مردمان از اينروى نگريستند و جستند كه آيا در كسى ده ويژگى از اين ويژگىها گرد آمده است ، تا چه رسد به هفتاد ويژگى ؟ ! اما نيافتند كه ويژگىهاى برجستهء دنيا و آخرت در جايى گرد آمده باشد . تنها ديدند ده ويژگى از برجستگىهاى دنيا در جايى در برهم قرار گرفته ، ولى آنجا از برجستگىهاى آخرت چيزى نيست ؛ آنان زهير بن حباب كلبى را يافتند و ديدند كه شاعر ، طبيب ، سوار ، منجم ، مهتر ، قوىپيكر ، كاهن ، قيافهشناس ، فالبين و پرندهشناس است . گفتهاند او سيصد سال زيست و چهار پيكر كهنه كرد .
ابن دأب گويد : باز هم نگريستند و در ميان عربها جستند و گروهى از اهل انديشه دست به كار اين مهم بودند - اما به حكم ضرورت و بداهت و به رغم اينكه خوش بدارند يا خوش ندارند ، اين ويژگىهاى دين و دنيا را در هيچكس گردآمده نيافتند مگر در على بن ابى طالب عليه السّلام . پس بر او چنان حسدى ورزيدند كه دلها را گرفتار كينه كرد و عملها را تباه ساخت . او به راستى سزامندترين و سزاوارترين كس به داشتن همهء اين ويژگىها بود ؛ چرا كه خداوند به دست او خانههاى مشركان را خراب كرد ، به او پيامبر را يارى رساند و به اينكه در جنگهاى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كسانى از مشركان را كشت به واسطهء او دين سربلند شد .
ابن دأب گويد : از آن كسان پرسيديم : اين ويژگىها چيست ؟
گفتند : همدردى با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ، فداكردن جان در راه او ، پاسدارى از او ، دوركردن آزار و ستم از آن حضرت ، باور داشتن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در وعدههايى كه داد ، پارسايى ، وانهادن آرزوها ، حيا ، كرم ، بلاغت در سخن ، پيشوايى ، حلم ، علم ، داورىهاى قاطع ، شجاعت ، وانهادن سرمستى به گاه پيروزى ، دورى از آشكار ساختن شادى بسيار ، دورى از نيرنگ و فريب و حيله ، خوددارى از مثلهكردن در شرايطى كه بر آن توانا است ، عشق خالص به خداوند ، خوراندن خوراك از سر دوستى با او ، خوار شمردن آنچه از دنيا بدان دست يافته است ، خوددارى از اين كه خود يا كسى از فرزندان خويش را بر رعيت خود برترى دهد ، داشتن خوراكى به سان
هامش
- ابن قتيبه نيز گويد : از ابن دأب زادگان در بصره ماندهاند . يحيى بن يزيد برادر ابن دأب و پدر وى نيز از آگاهان به تاريخ شعر و ادب عرب بودند و آگاهى از تاريخ در اين خاندان رواج داشت . ابن دأب شاعر هم بود - ح .