پيش من جايگاهى دارد . تنها مسأله اين است كه اينك مرا به مالى كه نزد او هست نياز افتاده است . گفتم : فدايت شوم ، او آن مال را برايتان خواهد فرستاد . امام عليه السّلام فرمود : اگر به او رسيدى او را از اين بياگاهان كه آنچه او را از فرستادن آن مال باز داشته ، اختلاف ميمون و مسافر « 1 » است . سپس فرمود : نامهام را برايش ببر و او را بفرماى كه مال را نزد من بفرستد . من نيز نامهء او را نزد زكريا بن آدم بردم و زكريا هم آن مال را براى امام فرستاد . « 2 »
* جعفر بن محمد بن قولويه ، از حسن بن بنان ، از محمد بن عيسى ، از پدرش ، از على بن مهزيار ، از يكى از قميان ، از محمد بن اسحاق و حسن بن محمد برايمان نقل كرده كه گفتهاند :
پس از درگذشت زكريا ابن آدم روانهء حج شديم . در جايى از راه ، نامه امام عليه السّلام « 3 » را دريافت كرديم كه در آن آمده بود : از تقدير خداوند دربارهء آن مردى ياد كردى كه در رحمت الهى درگذشته و آن روز كه زاده شده ، آن روز كه درگذشته و آن روز كه زنده برانگيخته شود در رحمت است . او همهء زندگى خويش را درحالى گذراند كه حق را مىشناخت ، بدان باور داشت ، شكيبا بود ، بر حق استوار بود و پاداش آن نزد خداوند را مىدانست و به آنچه خدا و پيامبرش دوست داشتند مىپرداخت . هم درحالى درگذشت كه نه پيمان شكسته و نه از اين راه بازگشته بود . خداوند او را به نيتش پاداش دهد و به سزاى كردارش عطا كند . از آن مردى نيز ياد كردى كه به او وصيت شده است . اما ما هنوز نظر خود را دربارهء او ابراز نداشتهايم و آگاهى ما دربارهء او بيش از آن چيزى است كه تو يادآور شدهاى .
مقصود از اين مرد همان حسن بن محمد بن عمران است . « 4 »
هامش
( 1 ) . در حاشيهء التنقيح آمده كه اين هردو از اصحاب امام رضا عليه السّلام بودند .
ظاهرا چونان كه محقق وحيد احتمال داده مقصود از ميمون ، همان ميمون بن يوسف نخاس است و مسافر نيز ابو مسلم مسافر ، خادم امام رضا عليه السّلام .
( 2 ) . حديث را عينا يا با تفاوتهايى بنگريد در : بصائر الدرجات ، ص 257 ؛ بحار الانوار ، ج 49 ، ص 279 و ج 50 ، ص 68 ؛ اختيار معرفة الرجال ، ج 2 ، ص 859 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 8 ، ص 284 - م .
( 3 ) . مقصود امام جواد عليه السّلام است - م .
( 4 ) . متن را بنگريد در : بحار الانوار ، ج 50 ، ص 104 ؛ مسند الامام الرضا عليه السّلام ، ج 2 ، ص 436 ؛ موسوعة الامام الجواد عليه السّلام ، ج 1 ، ص 462 و ج 2 ، ص 294 و 493 ؛ اختيار معرفة الرجال ، ج 2 ، ص 858 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 8 ، ص 283 - م .