تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — صفحة 392

مساهمون:

ص٣٩٢
[ 1 ]

فصل سوم‌معيّت [ / باهمى

]

تعريف معيّت

معيّت عبارت است از : « اشتراك دو امر در يك معنا بدون آن‌كه اختلافى با يك‌ديگر در كمال و نقص ، كه همان تقدم و تأخر است ، داشته باشند » . اما بايد دانست كه ارتفاع نوع خاصى از تقدم و تأخر از دو امر به تنهايى موجب نمىگردد كه بر آن دو امر معيت از همان نوع صدق كند ؛ فىالمثل ميان جواهر مفارق رابطهء تقدم و تأخر زمانى برقرار نيست ، در عين حال آنها معيت زمانى نيز با يك‌ديگر ندارند ، زيرا دو چيز تنها در صورتى معيت زمانى خواهند داشت كه هر دو از امور زمانى بوده و شأنيت تقدم و تأخر زمانى در آنها وجود داشته باشد ؛ در اين صورت اگر آن دوچيز در يك معناى زمانى مشترك بوده و تقدم و تأخرى نسبت به آن معنا بر يك‌ديگر نداشته باشند ، ميانشان رابطهء معيت زمانى برقرار مىباشد و آن دو در زمان « باهم » خواهند بود . [ 2 ] از اين‌جا دانسته مىشود كه تقابل معيت با تقدم و تأخر از نوع تقابل عدم و ملكه است . بنابراين ، در تعريف معيت بايد گفت : « معيت عبارت است از اشتراك دو امر در يك معنا ، بدون آن‌كه در آن معنا اختلاف به تقدم و تأخر داشته باشند ، در حالى كه شأنيت تقدم و تأخر در آن معنا را دارند » و بنابراين ، تقدم و تأخر از امور وجودى