ترجمه و شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — صفحة 365
المرحلة السادسة في المقولات العشر و هي الأجناس العالية التي إليها تنتهي الماهيّات بالتحليل و فيها واحد و عشرون فصلا الفصل الأوّل في المقولات و عددها لا ريب أنّ للموجود الممكن ماهيّة ، هي ذاته التي تستوي نسبتها إلى الوجود و العدم ، و هي ما يقال في جواب ما هو ؛ و أنّ في هذه الماهيّات مشتركات و فصل اول مقولات و شمار آنها بىشك موجود ممكن داراى ماهيت است - ماهيت شىء همان ذات اوست كه نسبتش به وجود و عدم يكسان مىباشد ، و اگر از « چيستى » شىء پرسش شود در پاسخ به آن پرسش آورده مىشود - و نيز ترديدى نيست كه ماهيات داراى مشتركات و مختصاتى هستند و اين مشتركات و مختصات همان اجناس و فصول آنها را تشكيل مىدهند . و نيز روشن است كه برخى از اجناس اعم و برخى ديگر اخص مىباشند ، يعنى اجناس گاهى بر يكديگر مترتب مىشوند ، و سلسلهاى را تشكيل مىدهند كه از جنس اخص به سوى جنس اعم بالا مىرود ، [ مانند حيوان كه جنس انسان است ، و خودش مندرج در جنس نامى است و آن هم مندرج در جنس جسم است و . . . ] اما اين سلسله [ تا بىنهايت ادامه نمىيابد و ] به ناچار به جنسى خواهد رسيد كه بالاتر از آن جنسى نيست . [ براى اثبات اين مدعا دو دليل مىتوان اقامه كرد : ]