درد گزارىها ، اتمام حجّت براى همگان
امام عليه السلام در سخنرانى كه به « خطبهء قاصعه » « 1 » معروف شده و پس از جنگ نهروانْ ايراد شده است ، نكات بنيادى بسيار مهمّى را در چرايى و چگونگى شكست انقلابهاى دينى قبل از اسلام ، بيان كرده و آيندهء تاريخ اسلام را به گونهاى دقيق ، پيشبينى كرده است .
با نخبگان ( خواص )
امام على عليه السلام در كلام والاى خويش ، سرنوشت ابليس را گزارش مىكند كه شش هزار سال عبادت خدا مىكرد و با اشاره به جايگاه او ، به نخبگانى كه سابقهء درخشانى در خدمت به اسلام داشتهاند ، اشاره مىكند و مىآگاهاند كه مبادا به سرنوشتى مانند سرنوشت ابليس ، گرفتار آيند .
هشدار به عوام
امام على عليه السلام در ادامهء خطبهء خويش ، با تأكيد فراوان ، به مردم سفارش مىكند كه اگر بزرگان و نخبگان آنان از برترىجويى دست نكشيدند و همچنان بر نخوت و كبر و آتشافروزى پاى فشردند ، از پيروى آنان ، تن زنند و در جهت اهداف نامشروع آنان ، قرار نگيرند و به دقّت بنگرند كه همهء فتنهها ، فسادها و ناهنجارىها ، ريشه در مواضع آنان دارد .
خطر ترك امر به معروف و نهى از منكر
از نگاه امام على عليه السلام يكى از عوامل اصلى تداوم انقلاب اسلامى ، امر به معروف و نهى از منكر است . اقامهء همهء ارزشهاى اسلامى و انسانى ، ارتباط مستقيم با اين فريضه دارد .
خطر ترك فريضهء امر به معروف و نهى از منكر ، براى تداوم انقلاب اسلامى ، به حدّى است كه امام على عليه السلام تا آخرين لحظات زندگى ، مردم را از آن برحذر مىداشت
هامش
( 1 ) . نهج البلاغة : خطبهء 192 .