بحثى در بارهء حكميّت
واقعهء حَكَميّت در جنگ صِفّين ، يكى از تأسّفبارترين وقايع دوران حكومت امام على عليه السلام بود . اين حادثهء تلخ هنگامى پديد آمد كه سپاه امام عليه السلام با پيروزى نهايى فاصلهاى نداشت .
پذيرفتن حكميت توسط امام عليه السلام نه تنها مانع پيروزى قريبالوقوع او شد ؛ بلكه موجب بروز اختلاف در سپاه او و درگير شدن امام عليه السلام با بخش عمدهاى از زبدهترين رزمندگانِ خود گرديد . براى روشن شدن اين موضوع ، چند مسئله بايد مورد بررسى قرار گيرد :
1 . علّت پذيرش حكميت
نخستين مسئله اين است كه : چرا امام عليه السلام حكميّت را پذيرفت ؟ مگر در حق بودن اقدامات خود ترديد داشت ؟ اصولًا حكميّت ميان حق و باطل چه مفهومى دارد ؟ آيا حكمت و سياست اقتضا نمىكرد كه امام عليه السلام در مقابل فشار بخشى از سپاه خود مقاومت كند و به حكميّت تن در ندهد ؟
پاسخ اين است كه : آرى ، مقتضاى حكمت وسياست ، نپذيرفتن حَكميّت بود ؛ ليكن امام عليه السلام بر اساس اسناد متقن تاريخى ، به اختيار خود ، حكميت را نپذيرفت ؛ بلكه آن را بر وى تحميل كردند و مقاومت او در برابر اين پيشنهاد جاهلانه ، نه تنها سودى دربر نداشت ، بلكه موجب مىشد جنگ نهروان نيز در صِفّين و بسى زودتر اتّفاق افتد و امام عليه السلام در صحنه درگيرى با شاميان مجبور شود با بخش عمدهاى از سپاه