فصل دوم : پيكار دوم : جنگ صِفّين
2 / 1 : سيماى نبرد
الف - زمان نبرد
پس از گذشت چهار ماه از خاموش شدن فتنهء ناكثين ( به رهبرى عايشه ، طلحه و زبير ) ، اسلام علوى با فتنهء قاسطين ( به رهبرى معاويه ) رو به رو گرديد . امام على عليه السلام در پنجم شوال سال 36 هجرى براى خاموش كردن اين فتنه از كوفه حركت كرد و در اواخر ماه ذىقعده و به هنگام بار افكندن سپاهيان در صفّين ، درگيرى غافلگير كنندهاى براى مسلّط شدن بر شريعهء فرات ، رخ داد ؛
در ماه ذىحجه نيز درگيرىهاى شديدى ميان دو سپاه ، صورت گرفت تا اين كه در محرّم سال 37 ، ميان دو گروه ، آتشبس اعلام گرديد ؛ ولى جنگ ، پايان نيافت تا اين كه پيكار حقيقى در آغاز ماه صفر سال 37 ، ميان دو سپاه ، رُخ داد و در هشتم صفر ، تنور جنگ ، داغ گرديد و در دهم صفر ، هنگامى كه سپاه امام على عليه السلام در آستانهء پيروزى قطعى قرار گرفته بود ، با حيلهء عمرو بن عاص ، فرصت پيروزى از دست رفت و امام على عليه السلام به كوفه بازگشت .