حُكَيم بن جَبَله كه فرمانده سوارهنظام عثمان بن حنيف بود ، شروع به حمله كرد و مىسرود :
سوارگان من ! به سويم بشتابيد كه اينان قريشاند
تا آسوده خاطران و سبك مغزان آنها پست شوند .
[ سپاه جَمل ، ] آمادهء پيكار شدند و به منطقهء زابوقه « 1 » رسيدند . عثمان بن حنيف ، صبحگاهان بر آنان يورش بُرد و با آنان نبردى سخت كرد . كشتهها در ميان دو لشكر زياد شد و مجروحان ، در ميان ميدان جنگ افتاده بودند . سپس مردم را به صلحْ دعوت كردند و صلح نامهاى نوشتند كه تا آمدن على عليه السلام كسى در بازارها و خيابانها متعرّض ديگرى نشود ، دارالحكومه و بيت المال و مسجد ، از آنِ عثمان بن حنيف باشد و طلحه و زبير و همراهانشان ، هر كجا كه خواستند ، اتراق كنند . پس از اين بود كه مردمْ پراكنده شدند و سلاح بر زمين گذاشتند . « 2 »
ج - سلطهء ناكثين بر بصره با حيله
350 . الجمل - در گزارش وقايع پس از مصالحهء عثمان بن حنيف با اهل جمل - : طلحه و زبير به دنبال غافلگير كردن عثمان بودند تا اين كه در شبى تاريك و توفانى ، آن دو به همراه يارانشان بيرون آمدند و وارد دارالحكومه شدند ، در حالىكه عثمان بن حنيف از آنان غافل بود . بر در قصر [ حكومتى ] ، گروهى از سربازان سِنْدى بودند كه از بيت المال ، پاسدارى مىكردند . آنان ( سِنْديان ) ، گروهى از سياهان هندى بودند كه مسلمان شده بودند و از كثرت سجده ، پيشانىهايشان پينه بسته بود و عثمان بن حنيف ، در پاسدارى از بيت المال و دارالحكومه به آنان اطمينان داشت .
جمليان ، از چهار سو بر آنان يورش بُردند و آنان را در محاصره قرار دادند و بر آنان شمشير كشيدند و چهل تن از آنان را با فجيعترين وضع به قتل رساندند . اين كار را زبير به تنهايى بر عهده داشت . سپس بر عثمانْ يورش بُردند و او را با طناب بستند و
هامش
( 1 ) . جايى نزديك بصره است كه در آن ، جنگ جمل رُخ داد .
( 2 ) . أنساب الأشراف : ج 3 ص 25 .