كه در گزارشهاى ديگرى آمده كه سيزده هزار نفر از آنان كشته شدند و در خبر ديگرى ده هزار يا پنج هزار نفر آمده است .
1 / 2 : شخصيّت سران ناكثين
در متون تاريخىاى كه از چگونگى شكلگيرى سپاه جَمل و اهداف و انگيزههاى آنها اطّلاعاتى در اختيار مىنهند ، نكات تأمّل برانگيزى ملاحظه مىشود . نقش هواهاىنفسانى ، گرايشهاى دنيوى ، بهرهگيرى از چهرههاى موجّه براى ايجاد انگيزه در ميان عموم مردم ، نقش سرمايهاندوزان و مَسندجويان و كسانى كه زندگى اشرافى خود را در خطر مىديدند ، بسى درخورِ تأمّل است .
نكتهء ديگرى كه نبايد فراموش كنيم ، چگونگى رويارويى كسانى با على عليه السلام است كه داعيهء مسلمانى و پيشتازى در اسلام را داشتند .
آخرين نكتهء اين واقعه ، شخصيّت و موضعگيرىهاى كسان بسيارى است كه مواضعشان در جنگ جمل به طور كامل با مواضعشان در زمان عثمان در تضاد بود .
آنچه در پى مىآيد ، اشاراتى كوتاه به چگونگى زندگى برافروزندگان اين جنگ است كه خوانندگان را به تأمّل در آنها دعوت مىكنيم .
الف - عايشه
وى دختر ابو بكر و همسر پيامبر صلى الله عليه و آله است كه هنگام رحلت ايشان ، هجده سال داشت .
او در زمان ابو بكر و عمر ، از احترام بسيارى برخوردار بود ؛ ولى عثمان از شأن و احترام او كاست . بدين سبب ، بين آنان اختلاف بروز كرد تا آن پايه كه عايشه با اين سخن خود ، مردم را به قتل عثمان تحريك مىكرد : « اقتلوا نَعثلًا فقد كَفَر ؛ پيرمردِ نادان را بكشيد كه كافر شده است » . « 1 »
هامش
( 1 ) . لسان العرب : ج 11 ص 669 و 670 .