فصل يكم : پيكار نخست : جنگ جمل
1 / 1 : سيماى نبرد
الف - زمان نبرد
برخى از مورّخان نوشتهاند كه جنگ جمل در جمادى اوّل سال 36 هجرى اتّفاق افتاد ، در حالى كه برخى ديگر تأكيد كردهاند كه در جمادى ثانى همان سال اتّفاق افتاد و بيش از يك روز به درازا نكشيد .
تاريخ دو نامهاى كه امام على عليه السلام براى مردم مدينه و كوفه پس از پايان جنگ نوشت ، نظر اوّل را تأييد مىكند ؛
ب - محل نبرد
جنگ جمل در محلّى به نام زابوقه ( در اطراف بصره ) يا زاويه ( يكى از محلّههاى بصره ) يا در خريبه ( محلّى در نزديكى بصره ) اتّفاق افتاد .
ج - تعداد شركتكنندگان در نبرد
شمارِ نيروهاى دو سپاه در جنگ جمل به پنجاه هزار نفر رسيد كه سپاه امام على عليه السلام بيست هزار نفر بودند و سپاه ناكثين ، سى هزار نفر .