سلحشورى ، ارتقا بخشد .
4 . چارهانديشى نيرنگآميز در جنگ
امام در دستيابى به پيروزى ، تمام چاره انديشىهاىِ خردمندانه را معمول مىداشت .
او كه پيشتر گفتيم در سياست كشوردارى ، هرگز به « خدعه و نيرنگ » وَقعى نمىنهاد و در سياست مديريتى ، هرگز از آن بهره نمىجست ، در نبردها از آن بهره مىگرفت و در اين باره تأكيد مىكرد كه :
كُن فِي الحَربِ بِحيلَتِكَ أوثَقَ مِنك بِشِدَّتِكَ . « 1 »
در نبرد ، بر نيرنگ و حيلهات بيشتر اعتماد كن تا بر توان و نيرويت .
5 . اخلاق جنگ
در فرهنگ علوى ، جنگ ، براى دفاع از كيان مكتب و در جهت دفع ظلم و رفع ستم و زدودن دشوارىهاى راه حكومت است . او كه « شمشير از پى حق مىزد » ، نمىتوانست در دشوارترين لحظات نبرد و در سختترين لحظات جنگ ، از اصول اخلاقى و بنيادهاى انسانى غافل بماند . نگرشِ اين خلق و خوى جنگى و آيين اخلاقى نبرد در سيرهء علوى ، درسآموز است و بيداركننده . برخى از عناوين اين موضوع را بدين قرار مىتوان گزارش كرد :
الف - آغاز به جنگ ، هرگز !
امام ، هرگز آغاز به جنگ نكرد و تا دشمن ، در نهايت خيرهسرى ، عرصه را بر گفتگو و رويارويى مسالمتآميزْ تنگ نكرد ، دست به شمشير نبرد و به همراهان و ياران خود نيز تأكيد كرد كه هرگز آغازِ به نبرد نكنند . به واقع ، اين سياست امام ، تأكيدى است بر صلحدوستى اسلام علوى و ارزشهاى انسانى ، و مخالفت با ستيزهجويى .
هامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغة : ج 20 ص 312 ح 588 .