آموزههاى نظامى و نگرش انسانى ، و آكنده از كرامت در جنگ و نبرد ، و بسى درسآموز و بيدارگر . سياستهاى على عليه السلام را در نبرد ، بدينسان مىتوان گزارش كرد :
1 . اهتمام به آموزشهاىِ رزمى و سازماندهى سپاه
امام على عليه السلام ، رزمآورترينِ رزمآوران صحنههاى نبرد بود . او به لحاظ شجاعت ، دليرى و بُرنادلى و آگاهى به گونههاى نبرد ، بىنظير بود . امام ، شخصاً سپاهيان خود را آموزش مىداد و پيش از آغاز نبرد ، ضمنسازماندهى نيروها و آرايش رزمآوران ، نكات مهم آموزشى را تكرار مىكرد .
2 . تشكيل نيروى مخصوص
يكى از برجستهترين نكات در سياستهاى جنگى على عليه السلام ، تشكيل سپاه مخصوص است كه امام ، به آنان عنوان « شُرطَة الخميس ( نيروهاى ويژه ) » داده بود .
شرطة الخميس ، به تعبير امروز ، « اصولگرايان » و « حزب اللهىها » ى خردمند و كاردانِ كنار امام بودند كه هم ديدگاههاىِ خود را درباره سياستهاى او بيان مىكردند ، و هم در سختترين شرايط حكومتى امام ، به او وفادار بودند .
آنان پيراستهترين ، فداكارترين و رزمآورترين نيروهاى على عليه السلام ، بودند . اين نيرو ، كارآيى شگفت و شگرفى داشت و امام ، هماره از آنان ، براى اهداف ويژه و صحنههاى خاص ، بهره مىگرفت .
3 . تقويت روحيهء سپاه
ترديدى نيست كه نيروهاى معنوى وتوانِ روحى ، در حركتها وصحنهآفرينىها نقشى تعيين كننده و شگرف دارد . از اين رو ، امام براى قدرت روانى و بنيهء معنوى و روح سلحشورى نيروهاى رزمى ، اهميّت ويژهاى قائل بود و از هر راه ممكن ، تلاش مىكرد تا روحيهء نيروهاى مسلّح را در برخورد با دشمن ، تقويت كند و استوارگامى آنان را در برابر دشمن ، از طريق افزونسازى روحيهء