332 . قضا و قدر
1531 - قضا و قدر
قرآن :
« بگو : جز آنچه خدا براى ما مقرّر كرده است ، هرگز چيزى به ما نمىرسد . او سرپرست ماست و مؤمنان بايد تنها بر خدا توكّل كنند » .
« ولى [ چنين شد ] تا خداوند كارى را كه انجام شدنى بود ، به انجام رساند » .
« هر آينه ما هر چيزى را به اندازه آفريدهايم » .
حديث :
5246 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : همه چيز مقدّر است ، حتّى ناتوانى و زيركى .
5247 پيامبرخدا صلى الله عليه و آله : اگر اسرافيل و جبرئيل و ميكائيل و فرشتگان حامل عرش و من ، همگى با هم براى تو دعا كنيم ، جز با زنى كه برايت نوشته و مقدّر شده است ازدواج نخواهى كرد . « 1 »
5248 امام على عليه السلام : در ستايش خداى سبحان ، مىفرمايد : خدا را آن گونه سپاس مىگزارم كه از آفريدگان خويش خواسته است و براى هر چيزى مقدار و اندازهاى معيّن فرموده و براى هراندازهاى ، اجلى و براى هر اجلى ، نوشتهاى ( كه در آن ثبت و ضبط است ) .
5249 امام على عليه السلام : قَدَر ( و سرنوشت ) رازى از رازهاى خدا و نهانى از نهانىهاى خداودژى از دژهاى دست نيافتنى خداست ، كه در پس حجاب خداست و از خلق خدا پنهان است .
5250 امام على عليه السلام - در پاسخ مردى كه از تقدير پرسيد - : دريايى ژرف است ، در آن فرو مرو .
عرض كرد : اى امير مؤمنان ! مرا از تقدير ، آگاه كن . فرمود : راز خداست ، خود را ( براى دانستن آن ) به زحمت مينداز . ( سه باره ) پرسيد : اى امير مؤمنان ! مرا از تقدير آگاه فرما .
فرمود : حال كه اصرار دارى ، بدان كه تقدير ، امرى است ميان دو امر ؛ نه جبر است و نه تفويض ( واگذارى امور ) .
5251 امام على عليه السلام : تقدير ، بر حسابگرى ( ما ) بدان گونه چيره است ، كه تدبير مايهء آفت و گزند مىشود .
5252 امام على عليه السلام : كارها رام مقدّراتند ، چندان كه تدبير ، به مرگ مىانجامد .
5253 امام صادق عليه السلام : قضا و قدر دو آفريده از آفريدگان خدا هستند و خدا بر آفريدهء خود آنچه بخواهد مىافزايد .
5254 امام صادق عليه السلام : چون روز قيامت شود و خداوند خلايق را گرد آورد ، از آنچه به آنها سفارشكرده وفرمان داده است بازخواستشان كند و از آنچه برايشان مقدّر و حكم فرموده است ، نپرسدشان .
5255 امام صادق عليه السلام : خداوند هرگاه چيزى را اراده كند ، آن را مقدّر مىنمايد و چون مقدّرش سازد حكم آن را صادر مىكند و چون حكمش را داد به اجرايش در مىآورد .
5256 امام هادى عليه السلام : مقدّرات چيزهايى را كه به ذهنت خطور نمىكند ، نشانت مىدهد .
1532 - نوشتن قضا و قدر بر انسان در رَحِم
5257 امام باقر عليه السلام - دربارهء خلقت انسان در رحم -
هامش
( 1 ) . اين حديث ، از نظر سند ، ضعيف است و مفاد آن نيز به دليل تعارض با آيات و روايات اجابت دعا و نقش دعا در بازگرداندن قضا ، قابل قبول نيست ، مگر آن كه بر قضاى حتمى و غير قابل برگشت ، حمل شود .