331 . قصاص
1529 - تشريع قصاص و فائدهء آن
قرآن :
« و در قصاص كردن براى شما زندگى است ، اى خردمندان ! باشد كه پرهيزگار شويد » .
« اين ماه حرام در برابر آن ماه حرام است و [ هتك ] حرمتها ، قصاص دارد . پس هر كس بر شما تعدّى كرد ، همان گونه كه بر شما تعدّى كرده است ، بر او تعدّى كنيد و از خدا پروا بداريد و بدانيد كه خدا با پرهيزگاران است » .
« و در تورات بر آنها مقرّر كرديم كه جان در مقابل جان و چشم در برابر چشم و بينى در برابر بينى و گوش در برابر گوش و دندان در برابر دندان مىباشد و زخمها [ نيز به همان ترتيب ] قصاص دارند . و هر كه از آن [ قصاص ] در گذرد ، پس آن ، كفّارهء [ گناهان ] او خواهد بود . و كسانى كه به موجب آنچه خدا نازل كرده داورى نكردهاند ، آنان خود ستمگرانند » .
حديث :
5239 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هان ، اى مردم ! جز اين نيست كه من هم مانند شما بشرى هستم و شايد كه رفتن من از ميان شما نزديك باشد . پس ، اگر به آبرو يا مو يا پوست و يا مال كسى لطمهاى زدهام ، اينك اين آبروى محمّد و مو و پوست و مال او . برخيزد و قصاص كند ! و هرگز كسى از شما نگويد : من از دشمنى و كينهء محمّد مىترسم . بدانيد كه اين دو خصلت از طبيعت من و از اخلاق من به دورند .
5240 امام على عليه السلام : خداوند ايمان را واجب فرمود براى پاك كردن از [ آلودگى ] شرك . . . و قصاص را ، براى حفظ خونها .
5241 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اى مردم ! قصاص و حق را زنده كنيد و پراكنده نشويد و مسلمان و تسليم [ حق ] باشيد تا سالم بمانيد .
5242 امام زين العابدين عليه السلام - دربارهء آيهء : « و براى شما در قصاص زندگى است » - فرمود : چون اگر كسى تصميم بگيرد ديگرى را بكشد و بداند كه در اين صورت قصاص مىشود و بدين سبب از كشتن خوددارى ورزد ، هم موجب زنده ماندن كسى است كه مىخواسته است او را بكشد و هم موجب زنده ماندن اين جنايتكارى است كه قصد آدم كشى داشته است و هم مايهء زنده ماندن ديگران ؛ زيرا وقتى بدانند كه قصاص واجب و لازم است از ترسقصاصجرأت آدمكشىبهخود راه نمىدهند .
1530 - گذشت كردن از قصاص
5243 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هركه از [ قصاص ] خونى گذشت كند ، او را پاداشى جز بهشت نباشد .
5244 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هيچ مرد مسلمانى نيست كه به قسمتى از بدنش آسيبى وارد شود و از [ قصاص ] آن درگذرد ، مگر اين كه خداوند به سبب آنْ يك درجه بالايش برد و يك گناه از او بزدايد .
5245 امام صادق عليه السلام - در پاسخ به سؤال از آيهء : « پس هر كه از آن [ قصاص ] درگذرد ، آن كفّارهء [ گناهان ] او خواهد بود » - فرمود : به قدر گذشتى كه كرده است از گناهانش پاك مىشود .
ر . ك : عنوان 284 « گذشت » .