286 . خرد
1329 - ارزش خرد
قرآن :
« به هر كه خواهد حكمت مىدهد و به هر كه حكمت داده شود ، هر آينه خير فراوان داده شده است و پند نگيرند مگر خردمندان » .
« و گفتند : اگر مىشنيديم و تعقل مىكرديم از اصحاب دوزخ نبوديم » .
حديث :
4359 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : جانمايهء آدمى خرد اوست و كسى كه خرد ندارد دين ندارد .
4360 امام على عليه السلام : خداوند در هيچ انسانى خردى به وديعت ننهاد مگر اين كه روزى به وسيلهء آن نجاتش داد .
4361 امام على عليه السلام : خرد ، محكمترين پايه است .
4362 امام على عليه السلام : خرد از زشتكارى دور مىگرداند و به نيكيها فرا مىخواند .
4363 امام على عليه السلام : خرد ، سامان دهندهء هر كارى است .
4364 امام على عليه السلام : خرد ، به سوى علّيين بالا مىرود .
4365 امام على عليه السلام : خرد ، فرستادهء حق است .
4366 امام على عليه السلام : بهترين توانگرى ، خردمندى است .
4367 امام على عليه السلام : خرد ، دوست صميمى انسان است .
4368 امام باقر عليه السلام : مصيبتى ، چون بىخردى نيست .
4369 امام صادق عليه السلام : خداوند ، جلّ ثناءه ، خرد را آفريد و آن نخستين موجود روحانى است كه خداوند از سمت راست عرش ، از نور خويش خلق كرد .
4370 امام صادق عليه السلام : خداوند متعال عقل را از چهار چيز آفريد : از دانايى و توانايى و روشنايى و مشيّت به امر . پس ، آن را به دانايى پايدار ساخت و در ملكوت پاينده .
4371 امام صادق عليه السلام : هيچ ثروتى پر بركتتر از خردمندى نيست و هيچ فقرى پستتر از بىخردى .
4372 امام صادق عليه السلام : هيچ مالى ، سودمندتر از خرد نيست .
4373 امام صادق عليه السلام : خرد ، راهنماى مؤمن است .
4374 امام كاظم عليه السلام - در سفارش به هشام بن حكم - فرمود : اى هشام ! ميان بندگان چيزى برتر از خرد تقسيم نشده است . خوابِ خردمند برتر از شب زندهدارىِ نادان است . خداوند هيچ پيامبرى را جز خردمند برنينگيخت تا آن جا كه خردش برتر از همهء كوشش كوشندگان باشد . و بنده هيچ فريضهاى از فرايض خدا را نگزارد مگر آن گاه كه معرفت و آگاهى خود را از خدا فرا گرفت .
4375 امام رضا عليه السلام : دوست هر آدمى ، خرد اوست و دشمن او بىخردىاش .
1330 - نقش خرد در كيفر و پاداش
4376 مجمع البيان : عدهاى از مردى نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله تعريف مىكردند ، حضرت فرمود : خرد اين مرد چگونه است ؟ عرض كردند : اى رسول خدا ! ما از كوشش او در عبادت و كارهاى خوب