( ارشاد )
( بدان كه ) سفيه ، ممنوع نمىشود از حجّ واجب ؛ و به اندازهء مخارج حجّ ، به او بدهند . و همچنين ممنوع نمىشود از حجّ استحبابى ؛ اگر نفقهء او در سفر و حضر ، مساوى يكديگر باشد ، يا اين كه متمكّن از كسب باشد ؛ و الّا ولىّ ، او را از حجّ استحبابى منع مىكند .
و قسم او ، منعقد مىشود و كفّارهء او ، [ اين است كه ] بايد روزه بگيرد .
( تبيين )
اگر كسى ، به او جنايتى وارد آورد از براى اوست ، عفو بدون چيزى ؛ و [ همچنين استيفاء ] قصاص كردن نه از ديه .
( خاتمه )
آزموده مىشود طفل ، پيش از بلوغ در اين كه سفيه است يا رشيد ؛ ولى بيع او ، صحيح نيست .
مقام دوم : در احكام مفلّس است
و احكام مفلّس ، چهار است :
اوّل : ممنوع شدن از تصرّف ؛
( بدان كه ) ممنوع است مفلّس ، از هر تصرّف ابتدايى كه دخلى به مال موجودش داشته باشد ، در هنگام محجور شدن ، مثل آزاد كردن [ و معامله نمودن ] و گرو گذاردن و مكاتبه بستن و هبه . و ممنوع نمىشود از آنچه [ كه ] دخلى به مالش ندارد ، مثل نكاح ( از براى زن كه مالى لازم ندارد ) ، مثل خلع
] 57 / B [
و قصاص كردن ، ( اگر حقّ قصاص داشته باشد ) و عفو كردن قصاص ، و ملحق كردن نسب و نفى آن به لعان و هيزمكشى و قبول هبه كردن و قبول وصيّت .
و اگر اقرار كند به مالى بر خود ، اظهر ، صحّت آن است ؛ ولى بعد از حجر ، به آن