و نوش كننده آن ميدهند . ابو هريره گويد : يعنى جامهاى پى در پى .
مقاتل گويد : يعنى به اندازه تشنگى آنها
( لا يَسْمَعُونَ فِيها )
يعنى نميشنوند در بهشت
( لَغْواً )
يعنى سخن بيهوده كه فايده در آن نباشد
( وَ لا كِذَّاباً )
يعنى تكذيب كردن بعضى از آنها بعض ديگر را ابو عبيده گويد :
كسى كه بتخفيف خوانده اراده كرده . و لا مكاذبة . ابو على فارسى گويد :
كذبا يعنى و نه دروغ را
( جَزاءً مِنْ رَبِّكَ )
يعنى آنچه پرهيزكاران مىكند پاداش ايشانست از پروردگار تو بر تصديق ايشان خدا و پيامبر او صلّى اللَّه عليه و آله .
( عَطاءً )
يعنى به بخشد خداوند ايشان را بخششى
( حِساباً )
ابو عبيده و جبائى گويند : يعنى كافى . و بعضى گفتهاند : حسابا يعنى بسيار . و برخى گفتهاند : ( حسابا ) يعنى به قدر استحقاق و بحسب و اندازه عمل و كردار . زجاج گويد : يعنى باندازهاى كه كفايت كند ايشان را و در آنست كه آنچه بخواهند
( رَبِّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُمَا الرَّحْمنِ )
گذشت معناى آن . و معنايش اينست آنكه بمؤمنين پاداش ميدهد او پروردگار آسمان و زمين و تدبير كننده آنها و آنچه ما بين آنها و متصرّف در آنها بر طبق و وفق اراده و خواسته خداى نعمت دهنده بر مخلوقات مؤمن و كافر ايشان است
( لا يَمْلِكُونَ مِنْهُ خِطاباً )
يعنى اختبار ندارند اينكه از او سؤال كنند مگر در آنچه آنها اجازه داده شده مثل قول او كه ميفرمايد :
( وَ لا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى )
شفاعت نميكنند مگر براى او افراد پسنديده . و قول او
( لا تَكَلَّمُ نَفْسٌ إِلَّا بِإِذْنِهِ )
احدى سخن نميگويد مگر به اجازه او . و خطاب توجّه دادن كلام است به كسى كه درك آن سخن نمايد به صيغه و لفظى كه آگاهى از مقصود دهد بر