عبيد گويد : « 1 »
و كلّ ذى غيبة يؤوب * و غائب الموت لا يؤوب
( 1 ) و هر صاحب غيبت و مسافرى بر ميگردد ولى مسافر مرگ بر نخواهد گشت شاهد در اين بيت كلمه يؤوب است كه به معناى رجوع و برگشت آمده است .
سپس خداوند سبحان كفّار مكّه را بيم داد و فرمود
( إِنَّا أَنْذَرْناكُمْ عَذاباً قَرِيباً )
البتّه ما بيم ميدهيم شما را به عذاب نزديك يعنى عذاب در آخرت زيرا هر چه آينده نزديك است
( يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ ما قَدَّمَتْ يَداهُ )
روزى كه آدمى منتظر مىشود جزاء و پاداش آنچه مقدّم داشته . پس اگر طاعت و عبادت نموده - منتظر ثواب خواهد بود و اگر گناه و معصيت نموده منتظر عقوبت و عذاب خواهد بود .
و بعضى گفتهاند : يعنى البتّه هر كس در آن روز بعملش نگاه مىكند از خوب و بد كه در پرونده ثبت گرديده پس اميدوار ثواب خداست بر اعمال صالحه و شايستهاش و ميترسد . عقاب و شكنجه بر اعمال بدش را .
( وَ يَقُولُ الْكافِرُ )
در اين روز كافر ميگويد
( يا لَيْتَنِي كُنْتُ تُراباً )
يعنى آرزو
هامش
( 1 ) عبيد بن ابرص از شعراء جاهليت و معاصر امرء القيس يا كمى از او جلوتر بوده منذر بن ماء السّماء پادشاه حيره او را در غريّين در روز يؤس و شومش كشته و قصّه آن طولانى است و از اشعار خوبش از اين قصيده است :من يسأل النّاس يحرمو * و سائل اللَّه لا تخيبهر كس از مردم سؤال كند او را محروم نمايند ولى آنكه از خدا خواهد نااميد نشود .باللّه يدرك كلّ خير * و القول فى بعضه تلغيبقسم به خدا كه بهر خيرى ميرسد . و قول در بعضى از آن فاسد است .و اللَّه ليس له شريك * علام ما اخفت القلوبو براى خدا شريكى نيست . براى چه دلها ميترسد .