تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 251

مساهمون:

ص٢٥١
روش تو و به تو ( انت ربك ) مقاتل گويد : مردم توانايى و قدرت سخن گفتن با پروردگار را ندارند مگر باذن او
( يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفًّا )
يعنى در اين روز . و اختلاف در معنى روح شده در اينجا بر چند قول :

« روح چيست »

( 1 ) مجاهد و قتاده و ابو صالح گويند : بدرستى كه روح خلقى از مخلوقات خداى تعالى است بر صورت بنى آدم و از جنس فرشتگان نيستند در يك صف مىايستند . و فرشتگان در صف ديگر . آنها لشگرى هستند و اينها لشگرى . ( 2 ) شعبى گويد : آن دو صف پروردگار عالميانست در روز قيامت صفى از روح صفى از فرشتگان . ( 3 ) ابن مسعود و عطاء از ابن عبّاس گويد : البتّه روح فرشته‌اى از فرشتگانست نيافريد است خداوند خلقى بزرگتر از او وقتى روز قيامت شد او به تنهايى در يك صف مىايستد و فرشتگان تمامى در صف ديگر . پس بزرگى آن روح مانند صف فرشتگانست . ( 4 ) عطيه از ابن عبّاس روايت كرده : كه ارواح مردم با فرشتگان در بين دو نفخه مىايستند پيش از آنكه ارواح باجساد بر گردد ضحّاك گويد : روح جبرئيل است . وهب گويد : كه جبرئيل عليه السّلام در مقابل خدا عزّ و جلّ ايستاده و شانه‌اش ميلرزد خداوند عزّ و جلّ خلق مىكند از هر لرزش وى صد هزار فرشته . پس فرشتگان صفهايى هستند در مقابل خداى تعالى كه سرهاى خود را به زير انداخته ( از هيبت و جلالت خداوند ) پس وقتى - خداوند بايشان اجازه سخن داد . ميگويند : لا إله الّا انت و درست يعنى